Prehliadač alebo jeho nastavenia nie sú podporované.

Praktik.ai používa moderné webové technológie kvôli bezpečnosti, rýchlosti a spoľahlivému prihlasovaniu. Tento prehliadač ich nepodporuje alebo blokuje JavaScript, preto sa aplikácia nemusí správne načítať.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox alebo Safari na najnovšiu verziu a stránku potom obnovte.

Ak používate Windows 7, Windows 8 alebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusia ponúkať novú verziu. V takom prípade použite novšie zariadenie alebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Prohlížeč nebo jeho nastavení nejsou podporované.

Praktik.ai používá moderní webové technologie kvůli bezpečnosti, rychlosti a spolehlivému přihlašování. Tento prohlížeč je nepodporuje nebo blokuje JavaScript, proto se aplikace nemusí správně načíst.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox nebo Safari na nejnovější verzi a stránku potom obnovte.

Pokud používáte Windows 7, Windows 8 nebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusí nabízet novou verzi. V takovém případě použijte novější zařízení nebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Your browser or its settings are not supported.

Praktik.ai uses modern web technologies for security, speed, and reliable sign-in. This browser does not support them, or JavaScript is blocked, so the app may not load correctly.

Please update Chrome, Edge, Firefox, or Safari to the latest version and then reload this page.

If you use Windows 7, Windows 8, or Windows 8.1, Chrome and Edge may no longer offer a newer version. In that case, use a newer device or contact Praktik.ai support.

III KK 81/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 kwietnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk

w sprawie D.F.

ukaranego z art. 119 § 1 k.w.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 1 kwietnia 2026 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego

od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Oświęcimiu

z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II W 40/25,

1. uchyla zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Oświęcimiu i postępowanie o wykroczenie – na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. – umarza;

2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania.

[WB]

UZASADNIENIE

Komendant Powiatowy Policji w O. we wniosku o ukaranie z dnia 19 grudnia 2024 r. (wpływ do sądu w dniu 13 stycznia 2025 r.), zarzucił D. F. popełnienie wykroczenia polegającego na tym, że „w dniu 28 października 2024 r. około godziny 20:20 w O. na ul. [...] w sklepie „B.” dokonał kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł, działając na szkodę w/wym. sklepu”, tj. czynu z art. 119 § 1 k.w.

Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu na podstawie art. 59 § 2 k.p.w. wszczął postępowanie o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. przeciwko D. F., a następnie w tym samym dniu wydał wyrok nakazowy, w sprawie o sygn. akt II W 40/25, na mocy którego:

I. obwinionego D. F. uznał za winnego zarzucanego mu czynu, stanowiącego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i za to, na mocy art. 119 § 1 k.w., wymierzył obwinionemu karę 1 miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin;

II. na podstawie art. 119 k.p.w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, zwolnił obwinionego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym od opłaty.

Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną z uprawnionych stron i uprawomocniło się w dniu w dniu 26 lutego 2025 r.

Od powyższego wyroku kasację wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Oświęcimiu w całości na korzyść obwinionego D. F. zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., poprzez wszczęcie w dniu 27 stycznia 2025 roku i prowadzenie wobec D. F. postępowania o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., polegającego na dokonaniu w dniu 28 października 2024 roku około godziny 20:20 w O. w sklepie „B.” przy ul. [...] kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł, zakończonego wydaniem w dniu 27 stycznia 2025 roku wyroku nakazowego, prawomocnego od dnia 26 lutego 2025 roku, podczas gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało już wcześniej wszczęte w dniu 13 grudnia 2024 roku i zakończone zostało wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 13 grudnia 2024 roku, sygn. akt II W 1055/24, prawomocnym od dnia 7 lutego 2025 roku, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, przewidzianą w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.”.

W oparciu o ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, ‎co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II W 40/25, zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu prawa procesowego wskazanego w zarzucie kasacji.

Zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte toczy się.

W sprawie zaskarżonej kasacją wystąpiła negatywna przesłanka procesowa w postaci zawisłości sprawy (lis pendens).

Z analizy akt tej sprawy wynika – jak trafnie zauważył skarżący – że w dniu 27 stycznia 2025 r. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wszczął postępowanie o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., opisane we wniosku o ukaranie z dnia 19 grudnia 2024 r., który wpłynął do tego Sądu w dniu 13 stycznia 2025 r., przedmiotem którego był zarzucony D. F. czyn polegający na tym, że „w dniu 28 października 2024 r. około godziny 20:20 w O. na ul. [...] w sklepie „B.” dokonał kradzieży alkoholu w wartości 53,99 zł, działając na szkodę w/wym. sklepu” i taki też czyn – został mu przypisany w zaskarżonym wyroku nakazowym.

Tymczasem zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2024 r., w sprawie o sygn. akt II W 1055/24, Sąd Rejonowy w Oświęcimiu na podstawie art. 59 § 2 k.p.w. wszczął postępowanie o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. przeciwko D. F. ww związku ze skierowaniem przez Komendanta Powiatowego Policji w O. wniosku o ukaranie z dnia 2 grudnia 2024 r. (wpływ do Sądu Rejonowego w dniu 12 grudnia 2024 r.), w którym zarzucono D. F. popełnienie wykroczenia polegającego na tym, że „w dniu 28 października 2024 roku, około godziny 20:20 w O. na ul. [...] na terenie sklepu „B.” dokonał kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł, na szkodę J. Spółka Akcyjna”, tj. czynu z art. 119 § 1 k.w.

Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu w dniu 13 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II W 1055/24 wyroku nakazowego, na podstawie którego obwiniony D. F. został uznany za winnego, tego, że „w dniu 28 października 2024 r., około godziny 20:20 na terenie sklepu „B.” w O., woj. […] przy ul. [...] dokonał kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł, na szkodę J. Spółka Akcyjna S.A.”, czym zrealizował ustawowe znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Za przypisany czyn Sąd wymierzył D. F., na mocy art. 119 § 1 k.w., karę 1 miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując go w trybie art. 24 § 1 k.w. do wykonywania nieodpłatnej, kontrowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin.

Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną ze stron powyższy wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 7 lutego 2025 roku.

Nie ulega wątpliwości, że powyższy wyrok – pomimo pewnych odmienności redakcyjnych, dotyczył w całości tożsamego podmiotowo i przedmiotowo zachowania, o którym ponownie rozstrzygał Sąd Rejonowy w Oświęcimiu w sprawie o sygn. II W 40/25. Przedmiotem oceny obu sądów było popełnione przez D. F. w tym samym czasie i miejscu, tj. w dniu 28 października 2024 r. w sklepie „B.” przy ul. [...] w O. wykroczenie, polegające na dokonaniu kradzieży alkoholu o wartości 53,99 zł. Na to, że przedmiotem postępowania jest „ten sam czyn” w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. wskazują nie tylko zgodność czasu i miejsca zdarzenia, przedmiot ochrony i znamion związanych z czynnością wykonawczą, ale także fakt, że podstawą podjęcia czynności wyjaśniających była w obu sprawach ta sama notatka urzędowa funkcjonariusza policji z dnia 28 października 2024 r.

Jako pierwsze zostało wszczęte postępowanie o popełnione przez D. F. w dniu 28 października 2024 r. wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., polegające na dokonaniu na terenie sklepu „B.” w O. przy ul. [...] kradzieży alkoholu o wartości 53.99 zł, przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu w sprawie o sygn. akt II W 1055/24, poprzez wydanie w dniu 13 grudnia 2024 r. stosownego zarządzenia.

Stanowiło to zatem przeszkodę do wszczęcia drugiego postępowania o ten sam czyn, w postaci zawisłości sprawy.

Regułę tę wyrażoną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu w dniu 27 stycznia 2025 r. sposób rażący naruszył, wszczynając postępowanie o wykroczenie w sprawie o sygn. II W 40/25 i następnie prowadząc je co do tego samego czynu tej samej osoby.

Jednocześnie Sądem, który jako pierwszy rozstrzygał o odpowiedzialności za powyższe wykroczenie był Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, wydając w dniu 13 grudnia 2024 r. wyrok nakazowy w sprawie o sygn. II W 1055/24. Wprawdzie w dacie orzekania Sądu Rejonowego w sprawie o sygn. II W 40/25 w dniu 27 stycznia 2025 r., wydany jako pierwszy wyrok nakazowy nie był jeszcze prawomocny, bowiem uprawomocnił się on dopiero w dniu 7 lutego 2025 r., jednakże aktualnie w obrocie prawnym funkcjonują dwa prawomocne wyroki rozstrzygające o odpowiedzialności D. F. za to samo wykroczenie.

Powyższe rażące naruszenie prawa przez Sąd Rejonowy w Oświęcimiu stanowiło zatem bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, przewidzianą w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. Zasadne też został w kasacji określony jej kierunek (na korzyść), ponieważ w sprawie wszczętej wcześniej orzeczono karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin, podczas gdy w sprawie wszczętej z naruszeniem zasady lis pendens czas tej pracy określono na 30 godzin.

Mając na uwadze powyższe rozważania należało zatem uchylić zaskarżony wyrok w całości i postępowanie w tym zakresie – na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. – umorzyć

Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w pkt. 1 wyroku, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania o wykroczenie (art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.).

[J.J.]

[r.g.]

‎