Prehliadač alebo jeho nastavenia nie sú podporované.

Praktik.ai používa moderné webové technológie kvôli bezpečnosti, rýchlosti a spoľahlivému prihlasovaniu. Tento prehliadač ich nepodporuje alebo blokuje JavaScript, preto sa aplikácia nemusí správne načítať.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox alebo Safari na najnovšiu verziu a stránku potom obnovte.

Ak používate Windows 7, Windows 8 alebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusia ponúkať novú verziu. V takom prípade použite novšie zariadenie alebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Prohlížeč nebo jeho nastavení nejsou podporované.

Praktik.ai používá moderní webové technologie kvůli bezpečnosti, rychlosti a spolehlivému přihlašování. Tento prohlížeč je nepodporuje nebo blokuje JavaScript, proto se aplikace nemusí správně načíst.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox nebo Safari na nejnovější verzi a stránku potom obnovte.

Pokud používáte Windows 7, Windows 8 nebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusí nabízet novou verzi. V takovém případě použijte novější zařízení nebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Your browser or its settings are not supported.

Praktik.ai uses modern web technologies for security, speed, and reliable sign-in. This browser does not support them, or JavaScript is blocked, so the app may not load correctly.

Please update Chrome, Edge, Firefox, or Safari to the latest version and then reload this page.

If you use Windows 7, Windows 8, or Windows 8.1, Chrome and Edge may no longer offer a newer version. In that case, use a newer device or contact Praktik.ai support.

III KB 190/25

POSTANOWIENIE

Dnia 1 kwietnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

Prezes SN Zbigniew Kapiński

po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 1 kwietnia 2026 r.

na posiedzeniu bez udziału stron

wniosku Sędziego Sądu Najwyższego D.D. o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego T.D.

od udziału w sprawie III KB 190/25 (KRI 1570),

na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario

postanowił:

wniosek pozostawić bez rozpoznania

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 marca 2026 r., Sędzia Sądu Najwyższego D.D., powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., wniósł o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego T.D. od ponownego rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie o sygn. akt II AKo 175/25, w której postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r. wyłączono m.in. sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y. od udziału w sprawie o sygn. akt II AKa 116/24.

W argumentacji przywołanej w uzasadnieniu wniosku wskazano, że Sędzia T.D. został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym rozpoznanie przez tego Sędziego ponownego wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności, powodowałoby konieczność zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która bezpośrednio dotyczy Sędziego T.D. i jego procedury nominacyjnej. W ocenie SSN D.D. – nieuwzględnienie jego wniosku o wyłączenie SSN T.D. doprowadzi do sytuacji objętej zakazem nemo iudex in causa sua.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek Sędziego Sądu Najwyższego D.D. o wyłączenie Sędziego Sądu Najwyższego T.D. jest niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić go bez rozpoznania.

Z przedstawionej we wniosku argumentacji wynika, że jedynym powodem, dla którego SSN D.D. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego jest okoliczność, że został on powołany na urząd sędziego – jak twierdzi wnioskujący Sędzia - w wadliwej procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.

Nie budzi jednak wątpliwości, że okoliczność ta nie podpada pod dyspozycję art. 41 § 1 k.p.k. Po pierwsze należy mieć na uwadze treść wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, w którym Trybunał Konstytucyjnego uznał, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

W konsekwencji wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. kwestionuje się bezstronność sędziego tylko z powodu jego powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r., I KO 52/23).

Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).

Jeżeli zaś chodzi o kwestię naruszenia zakazu nemo iudex in causa sua, to zauważyć należy, że skoro art. 41 k.p.k. nie obejmuje swoim zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to tym samym zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie pozostaje na gruncie tego przepisu zupełnie bezprzedmiotowy.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmowano, że użyte w art. 42 § 1 k.p.k. pojęcie „sędziego” odnosi się wyłącznie do sędziego, którego dotyczą wątpliwości co do jego bezstronności, a więc do samego zainteresowanego. Oznacza to, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż sędzia może skutecznie złożyć wniosek o wyłączenie innego sędziego w trybie art. 42 § 1 k.p.k., co wyklucza dopuszczalność inicjowania w ten sposób kontroli bezstronności członka składu orzekającego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 4 czerwca 2013 r., II KK 7/13 i 21 kwietnia 2011 r., V KK 386/10). Zgodnie zatem z przedstawionym wyżej poglądem Sądu Najwyższego, sędzia zgłaszający wniosek o zbadanie bezstronności innego sędziego, z którym zasiada w składzie, nie może tego uczynić w oparciu o art. 42 § 1 k.p.k. – jako wniosek sędziego w rozumieniu powołanego przepisu.

Z podanych wyżej względów, wniosek Sędziego D.D. złożony na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. o wyłączenie Sędziego T.D., należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.

[WB]

[a.ł]

‎