Prehliadač alebo jeho nastavenia nie sú podporované.

Praktik.ai používa moderné webové technológie kvôli bezpečnosti, rýchlosti a spoľahlivému prihlasovaniu. Tento prehliadač ich nepodporuje alebo blokuje JavaScript, preto sa aplikácia nemusí správne načítať.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox alebo Safari na najnovšiu verziu a stránku potom obnovte.

Ak používate Windows 7, Windows 8 alebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusia ponúkať novú verziu. V takom prípade použite novšie zariadenie alebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Prohlížeč nebo jeho nastavení nejsou podporované.

Praktik.ai používá moderní webové technologie kvůli bezpečnosti, rychlosti a spolehlivému přihlašování. Tento prohlížeč je nepodporuje nebo blokuje JavaScript, proto se aplikace nemusí správně načíst.

Aktualizujte prosím Chrome, Edge, Firefox nebo Safari na nejnovější verzi a stránku potom obnovte.

Pokud používáte Windows 7, Windows 8 nebo Windows 8.1, Chrome a Edge už nemusí nabízet novou verzi. V takovém případě použijte novější zařízení nebo kontaktujte podporu Praktik.ai.

Your browser or its settings are not supported.

Praktik.ai uses modern web technologies for security, speed, and reliable sign-in. This browser does not support them, or JavaScript is blocked, so the app may not load correctly.

Please update Chrome, Edge, Firefox, or Safari to the latest version and then reload this page.

If you use Windows 7, Windows 8, or Windows 8.1, Chrome and Edge may no longer offer a newer version. In that case, use a newer device or contact Praktik.ai support.

62025CJ0367

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (έκτο τμήμα)

της 22ας Οκτωβρίου 2026 (*)

Στην υπόθεση C‑367/25 P,

με αντικείμενο αίτηση αναιρέσεως δυνάμει του άρθρου 56 του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ασκήθηκε στις 29 Μαΐου 2025,

Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τις Κ. Κώνστα, Ε. Λευθεριώτου και Α.‑Ε. Βασιλοπούλου,

αναιρεσείουσα,

όπου ο έτερος διάδικος είναι η:

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από την A. Becker, τον Μ. Κωνσταντινίδη και την M. Salyková,

καθής πρωτοδίκως,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (έκτο τμήμα),

συγκείμενο από τους A. Kumin, προεδρεύοντα του τμήματος, I. Ziemele και M. Bošnjak (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: D. Spielmann

γραμματέας: V. Di Bucci

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1 Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί την αναίρεση της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 19ης Μαρτίου 2025, Ελλάδα κατά Επιτροπής (T‑211/22, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, EU:T:2025:318), με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή της με αίτημα την ακύρωση της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2022/222 της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 2022, για τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορισμένων δαπανών που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) (ΕΕ 2022, L 37, σ. 63, στο εξής: επίδικη εκτελεστική απόφαση), καθ’ ο μέρος αφορά το εν λόγω κράτος μέλος και του επιβάλλει κατ’ αποκοπήν δημοσιονομική διόρθωση 10 %, ανερχόμενη σε ακαθάριστο ποσό 43 525 011,74 ευρώ και σε καθαρό ποσό, κατόπιν συνυπολογισμού των προηγούμενων διορθώσεων, 43 156 228,16 ευρώ, σε συνέχεια της έρευνας XC/2018/001/GR για την πολλαπλή συμμόρφωση κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2016 και 2017.

Το νομικό πλαίσιο

Ο εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής

2 Ο εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής (ΕΕ 2000, L 308, σ. 26), όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2010/138/ΕΕ, Ευρατόμ της Επιτροπής, της 24ης Φεβρουαρίου 2010 (ΕΕ 2010, L 55, σ. 60) (στο εξής: εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής), προβλέπει στο άρθρο 1 τα εξής:

«Η Επιτροπή ενεργεί συλλογικά σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος εσωτερικού κανονισμού και τηρώντας τις προτεραιότητες που έχει θέσει στο πλαίσιο των πολιτικών προσανατολισμών που καθορίζονται από τον πρόεδρο, σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 6 της ΣΕΕ.»

3 Το άρθρο 3, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του ως άνω εσωτερικού κανονισμού ορίζει τα ακόλουθα:

«Με την επιφύλαξη του άρθρου 18 παράγραφος 4 της ΣΕΕ, ο πρόεδρος μπορεί να αναθέσει στα μέλη της Επιτροπής ιδιαίτερους τομείς δραστηριότητας, στους οποίους είναι ειδικά υπεύθυνα για την προετοιμασία των εργασιών της Επιτροπής, καθώς και για την εκτέλεση των αποφάσεών της.»

4 Το άρθρο 4 του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού αναφέρει τα εξής:

«Οι αποφάσεις της Επιτροπής λαμβάνονται:

α) σε συνεδρίαση της Επιτροπής με προφορική διαδικασία σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του παρόντος εσωτερικού κανονισμού· ή

β) με γραπτή διαδικασία σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του παρόντος εσωτερικού κανονισμού· ή

γ) με διαδικασία εξουσιοδότησης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 του παρόντος εσωτερικού κανονισμού· ή

δ) με διαδικασία μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 του παρόντος εσωτερικού κανονισμού.»

5 Το άρθρο 13 του ως άνω εσωτερικού κανονισμού έχει ως ακολούθως:

«1. Η Επιτροπή μπορεί, εφόσον τηρείται πλήρως η αρχή της συλλογικής της ευθύνης, να εξουσιοδοτήσει ένα ή περισσότερα από τα μέλη της να λαμβάνουν εξ ονόματός της διαχειριστικά ή διοικητικά μέτρα, εντός των ορίων και υπό τους όρους που αυτή θέτει.

2. Η Επιτροπή μπορεί, επίσης, να αναθέσει σε ένα ή περισσότερα από τα μέλη της, με τη σύμφωνη γνώμη του προέδρου, την έγκριση του οριστικού κειμένου πράξης ή πρότασης προς υποβολή στα άλλα όργανα, το περιεχόμενο της οποίας έχει ήδη προσδιοριστεί κατά τις διασκέψεις της.

[...]»

6 Κατά το άρθρο 14 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής:

«Η Επιτροπή μπορεί, εφόσον τηρείται πλήρως η αρχή της συλλογικής της ευθύνης, να μεταβιβάσει την αρμοδιότητα λήψης, εξ ονόματός της, διαχειριστικών ή διοικητικών μέτρων στους γενικούς διευθυντές και στους προϊσταμένους υπηρεσιών, εντός των ορίων και υπό τους όρους που αυτή θέτει.»

7 Το άρθρο 21 του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού ορίζει τα ακόλουθα:

«Η Επιτροπή δημιουργεί σειρά υπηρεσιών, διαρθρωμένων σε γενικές διευθύνσεις και εξομοιούμενες υπηρεσίες, για την προπαρασκευή και την άσκηση των δραστηριοτήτων της, και την πραγματοποίηση με τον τρόπο αυτόν των προτεραιοτήτων και των πολιτικών προσανατολισμών που καθορίζει ο πρόεδρος.

Καταρχήν, οι γενικές διευθύνσεις και οι εξομοιούμενες υπηρεσίες είναι διαρθρωμένες σε διευθύνσεις, οι δε διευθύνσεις σε διοικητικές μονάδες.»

Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 2988/95

8 Το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ 1995, L 312, σ. 1), ορίζει τα εξής:

«Παρατυπία συνιστά κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου που προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Κοινοτήτων ή προϋπολογισμός διαχειριζόμενος από τις Κοινότητες, είτε με τη μείωση ή ματαίωση εσόδων που προέρχονται από ίδιους πόρους που εισπράττονται απευθείας για λογαριασμό της Κοινότητας, είτε με αδικαιολόγητη δαπάνη.»

Ο κανονισμός (ΕΚ) 178/2002

9 Το άρθρο 17, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 178/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 28ης Ιανουαρίου 2002, για τον καθορισμό των γενικών αρχών και απαιτήσεων της νομοθεσίας για τα τρόφιμα, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων και τον καθορισμό διαδικασιών σε θέματα ασφαλείας των τροφίμων (ΕΕ 2002, L 31, σ. 1), προβλέπει τα ακόλουθα:

«Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων και ζωοτροφών εξασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα ή οι ζωοτροφές, σε όλα τα στάδια της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής μέσα στην επιχείρηση που βρίσκεται υπό τον έλεγχό τους, ικανοποιούν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας για τα τρόφιμα οι οποίες αφορούν τις δραστηριότητές τους και επαληθεύουν την ικανοποίηση αυτών των απαιτήσεων.»

Ο κανονισμός (ΕΚ) 852/2004

10 Κατά το παράρτημα I, A, σημείο III.8, του κανονισμού (ΕΚ) 852/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για την υγιεινή των τροφίμων (ΕΕ 2004, L 139, σ. 1, και διορθωτικό ΕΕ 2004, L 226, σ. 3):

«Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων που εκτρέφουν ζώα ή παράγουν πρωτογενή ζωικά προϊόντα πρέπει, ειδικότερα, να τηρούν αρχεία σχετικά με:

[...]

β) τα κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα ή άλλες θεραπευτικές αγωγές που παρέχονται στα ζώα, τις ημερομηνίες χορήγησης και τις περιόδους παύσης χορήγησης·

[...]».

Ο κανονισμός 853/2004

11 Κατά το παράρτημα III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 853/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Απριλίου 2004, για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης (ΕΕ 2004, L 139, σ. 55, και διορθωτικό ΕΕ 2004, L 226, σ. 22), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 1662/2006 της Επιτροπής, της 6ης Νοεμβρίου 2006 (ΕΕ 2006, L 320, σ. 1) (στο εξής: κανονισμός 853/2004):

«Ιδιαιτέρως, όσον αφορά τη βρουκέλωση, το νωπό γάλα και το πρωτόγαλα πρέπει να προέρχονται από:

i) αγελάδες ή βουβαλοειδή που ανήκουν σε αγέλη η οποία [...] είναι απαλλαγμένη ή επίσημα απαλλαγμένη από βρουκέλωση,

ii) αιγοπρόβατα που ανήκουν σε εκμετάλλευση επίσημα απαλλαγμένη ή απαλλαγμένη από βρουκέλωση [...], ή

iii) θηλυκά ζώα άλλων ειδών που ανήκουν, όσον αφορά τα είδη που είναι ευπαθή στη βρουκέλωση, σε αγέλες που ελέγχονται τακτικά για τη νόσο αυτή βάσει σχεδίου ελέγχου που έχει εγκριθεί από την αρμόδια αρχή.»

12 Το παράρτημα III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.3, του κανονισμού προβλέπει τα εξής:

«Ωστόσο, το νωπό γάλα από ζώα που δεν πληρούν τις απαιτήσεις του σημείου 2 μπορεί να χρησιμοποιείται με την άδεια της αρμόδιας αρχής:

[...]

β) στην περίπτωση αιγοπροβάτων που δεν παρουσιάζουν θετική αντίδραση στις δοκιμασίες για την ανίχνευση βρουκέλωσης, ή που έχουν εμβολιαστεί κατά της βρουκέλωσης στο πλαίσιο εγκεκριμένου προγράμματος εξάλειψης, και τα οποία δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα αυτής της νόσου, είτε:

i) για την παρασκευή τυριού με περίοδο ωρίμανσης τουλάχιστον δύο μηνών, ή

ii) αφού υποστεί θερμική επεξεργασία, κατά τρόπο ώστε να παρουσιάζει αρνητική αντίδραση στη δοκιμασία αλκαλικής φωσφατάσης [...]

[...]».

Ο κανονισμός (ΕΕ) 1306/2013

13 Το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΕ) 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση και την παρακολούθηση της κοινής γεωργικής πολιτικής και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΟΚ) αριθ. 352/78, (ΕΚ) αριθ. 165/94, (ΕΚ) αριθ. 2799/98, (ΕΚ) αριθ. 814/2000, (ΕΚ) αριθ. 1290/2005 και (ΕΚ) αριθ. 485/2008 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 549), αναφέρει τα εξής:

«Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:

[...]

ζ) ως “παρατυπία” νοείται η οριζομένη στο άρθρο 1 παράγραφος 2 του κανονισμού [2988/95].

[...]»

14 Το άρθρο 43, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού ορίζει τα ακόλουθα:

«Θεωρούνται ως “έσοδα” κατά την έννοια του άρθρου 21 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου (ΕΕ 2012, L 298, σ. 1)]:

[...]

δ) τα ποσά που αντιστοιχούν σε κυρώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με τους κανόνες της πολλαπλής συμμόρφωσης που αναφέρονται στον τίτλο VI κεφάλαιο ΙΙ, όσον αφορά τις δαπάνες στο πλαίσιο του ΕΓΤΕ·

[...]».

15 Το άρθρο 52 του εν λόγω κανονισμού προβλέπει τα ακόλουθα:

«1. Όταν διαπιστώσει ότι οι δαπάνες που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 και στο άρθρο 5 δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με την ενωσιακή νομοθεσία και, όσον αφορά το ΕΓΤΑΑ, με την εφαρμοστέα ενωσιακή και εθνική νομοθεσία που αναφέρεται στο άρθρο 85 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 (ΕΕ 2013, L 347, σ. 320)], η Επιτροπή εκδίδει εκτελεστικές πράξεις για τον καθορισμό των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν από την ενωσιακή χρηματοδότηση. [...]

2. Η Επιτροπή εκτιμά τα ποσά που πρέπει να αποκλειστούν με βάση τη σοβαρότητα της διαπιστούμενης μη συμμόρφωσης. Η Επιτροπή λαμβάνει δεόντως υπόψη το είδος της παράβασης και την οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση. Βασίζει τον αποκλεισμό στον προσδιορισμό των αχρεωστήτως δαπανηθέντων ποσών και, σε περίπτωση [που] ο υπολογισμός των εν λόγω ποσών απαιτεί δυσανάλογη προσπάθεια, δύναται να εφαρμόζει διορθώσεις κατά παρεκβολή ή κατ’ αποκοπήν. Οι κατ’ αποκοπήν διορθώσεις εφαρμόζονται μόνο όταν, λόγω της φύσης της περίπτωσης ή επειδή το κράτος μέλος δεν διαβίβασε στην Επιτροπή τις απαραίτητες πληροφορίες, δεν είναι εφικτό, με μια λογική προσπάθεια, να προσδιοριστεί ακριβέστερα η οικονομική ζημία που υπέστη η Ένωση.

3. Πριν από τη λήψη οιασδήποτε απόφασης απόρριψης της χρηματοδότησης, τα αποτελέσματα των ελέγχων της Επιτροπής και οι απαντήσεις του σχετικού κράτους μέλους κοινοποιούνται εγγράφως και, κατόπιν, τα δύο μέρη επιχειρούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Σε αυτό το σημείο της διαδικασίας, δίνεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αποδείξουν ότι ο πραγματικός βαθμός της μη συμμόρφωσης είναι μικρότερος από αυτόν που εκτιμά η Επιτροπή.

Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, το κράτος μέλος δύναται να ζητήσει την έναρξη διαδικασίας με σκοπό να επιτευχθεί εντός τεσσάρων μηνών συμβιβασμός των θέσεων των μερών. Τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής ανακοινώνονται με έκθεση προς την Επιτροπή. H Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις της έκθεσης προτού να αποφασίσει τυχόν απόρριψη της χρηματοδότησης και αιτιολογεί την απόφασή της αν αγνοήσει τις εν λόγω συστάσεις.

[...]»

16 Κατά το άρθρο 59, παράγραφος 7, του ως άνω κανονισμού:

«Εξαιρουμένων των περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή των εξαιρετικών περιστάσεων, η αίτηση ενίσχυσης ή η αίτηση πληρωμής απορρίπτεται, εφόσον ο δικαιούχος ή ο αντιπρόσωπός του εμποδίζει τη διενέργεια επιτόπιου ελέγχου.»

17 Το άρθρο 91 του κανονισμού 1306/2013 προβλέπει τα εξής:

«1. Εφόσον ο δικαιούχος που αναφέρεται στο άρθρο 92 δεν τηρεί τους κανόνες πολλαπλής συμμόρφωσης του άρθρου 93, του επιβάλλεται διοικητική κύρωση.

2. Η διοικητική κύρωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 επιβάλλεται μόνο εφόσον η μη συμμόρφωση είναι αποτέλεσμα πράξης ή παράλειψης αποδιδόμενης ευθέως στον σχετικό δικαιούχο και εφόσον συντρέχει μία ή και οι δύο από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

α) η μη συμμόρφωση αφορά τη γεωργική δραστηριότητα του δικαιούχου·

β) αφορά την έκταση της εκμετάλλευσης του δικαιούχου.

[...]»

18 Κατά το άρθρο 96, παράγραφος 3, του κανονισμού:

«Τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επιτόπιους ελέγχους για την επαλήθευση της συμμόρφωσης των δικαιούχων προς τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο.»

19 Το παράρτημα II του εν λόγω κανονισμού απαριθμεί τους κανόνες για την πολλαπλή συμμόρφωση, οι οποίοι προβλέπονται στο άρθρο 93 του ίδιου κανονισμού.

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 640/2014

20 Το άρθρο 2, παράγραφος 1, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 640/2014 της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου και τους όρους απόρριψης ή ανάκτησης πληρωμών καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις που εφαρμόζονται στις άμεσες ενισχύσεις, τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 181, σ. 48), προβλέπει τα εξής:

«[...]

Ισχύουν [...] οι ακόλουθοι ορισμοί:

[...]

2) ως “μη συμμόρφωση” νοείται:

[...]

β) όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση, η μη συμμόρφωση με τις σχετικές με τη διαχείριση κανονιστικές διατάξεις που προβλέπονται από την ενωσιακή νομοθεσία, με τα πρότυπα καλής γεωργικής και περιβαλλοντικής κατάστασης των εκτάσεων που καθορίζονται από τα κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 94 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013, ή με τη διατήρηση μόνιμων βοσκοτόπων που αναφέρεται στο άρθρο 93 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού·

[...]».

Ο εκτελεστικός κανονισμός (ΕΕ) 809/2014

21 Οι αιτιολογικές σκέψεις 70 και 73 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 809/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουλίου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου, τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης και την πολλαπλή συμμόρφωση (ΕΕ 2014, L 227, σ. 69), διαλαμβάνουν τα εξής:

«(70) Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι σημαντικό να διενεργούνται επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση πριν από την παραλαβή του συνόλου των αιτήσεων. Επομένως, θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να προβαίνουν σε μερική επιλογή του δείγματος ελέγχου πριν από τη λήξη της περιόδου υποβολής αιτήσεων.

[...]

(73) Για τους επιτόπιους ελέγχους της πολλαπλής συμμόρφωσης είναι κατά κανόνα αναγκαίες πολλές επισκέψεις στην ίδια γεωργική εκμετάλλευση. Για να μειωθεί ο φόρτος των ελέγχων τόσο για τους δικαιούχους όσο και για τις διοικήσεις, θα πρέπει οι έλεγχοι να μπορούν να περιορίζονται μόνο σε μία επίσκεψη. Θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο χρόνος της επίσκεψης. Ωστόσο, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους διενεργείται αντιπροσωπευτικός και αποτελεσματικός έλεγχος της τήρησης των απαιτήσεων και προτύπων.»

22 Το άρθρο 26, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού προβλέπει τα ακόλουθα:

«Για τους σκοπούς των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ολοκληρωμένου συστήματος, οι επιτόπιοι έλεγχοι κατανέμονται σε όλη τη διάρκεια του έτους βάσει ανάλυσης των κινδύνων που ενέχουν οι διάφορες δεσμεύσεις που συνοδεύουν το κάθε μέτρο.»

23 Το άρθρο 51, παράγραφος 2, του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού ορίζει τα εξής:

«Με τους επιτόπιους ελέγχους επαληθεύεται η ακρίβεια των δεδομένων που δηλώνονται από τον δικαιούχο σε σχέση με τα δικαιολογητικά έγγραφα.

Αυτό περιλαμβάνει επαλήθευση ότι οι αιτήσεις πληρωμής που υποβάλλονται από τον δικαιούχο συνοδεύονται από λογιστικά ή άλλα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένου, εφόσον είναι αναγκαίο, ελέγχου της ακρίβειας των στοιχείων της αίτησης πληρωμής με βάση δεδομένα ή εμπορικά έγγραφα που κατέχουν τρίτα μέρη.»

24 Το άρθρο 69, παράγραφος 4, του ως άνω εκτελεστικού κανονισμού αναφέρει τα εξής:

«Κατά περίπτωση, επιτρέπεται η μερική επιλογή του δείγματος ελέγχου πριν από τη λήξη της εκάστοτε περιόδου υποβολής αιτήσεων με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες. Το προσωρινό δείγμα ολοκληρώνεται όταν είναι διαθέσιμες όλες οι σχετικές αιτήσεις.»

25 Το άρθρο 71, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014 έχει ως ακολούθως:

«Κατά τη διεξαγωγή των ελέγχων στο δείγμα που προβλέπεται στο άρθρο 68 παράγραφος 1, η αρμόδια ελεγκτική αρχή μεριμνά ώστε να ελέγχεται η συμμόρφωση όλων των επιλεγέντων δικαιούχων με τις απαιτήσεις και τα πρότυπα για τα οποία είναι αρμόδια η εν λόγω ελεγκτική αρχή.

Κατά παρέκκλιση από το πρώτο εδάφιο, εάν το ελάχιστο ποσοστό ελέγχων επιτυγχάνεται στο επίπεδο κάθε πράξης ή προτύπου ή ομάδας πράξεων ή προτύπων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 68 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο, ελέγχεται η συμμόρφωση των επιλεγέντων δικαιούχων με την εν λόγω πράξη ή το πρότυπο ή την ομάδα πράξεων και προτύπων.

Όταν μια ομάδα προσώπων, όπως αναφέρεται στα άρθρα 28 και 29 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 [του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου (ΕΕ 2013, L 347, σ. 487)], επιλέγεται στο δείγμα του άρθρου 68 παράγραφος 1 του παρόντος κανονισμού, η αρμόδια ελεγκτική αρχή διασφαλίζει ότι όλα τα μέλη της ομάδας ελέγχονται ως προς τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις και τα πρότυπα που τους αφορούν.

Γενικά, κάθε δικαιούχος που επιλέγεται για επιτόπιο έλεγχο ελέγχεται σε χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί να επαληθευτεί η συμμόρφωση με την πλειονότητα των απαιτήσεων και προτύπων για τα οποία επελέγη. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κατά τη διάρκεια του έτους επιτυγχάνεται το κατάλληλο επίπεδο ελέγχου για όλες τις απαιτήσεις και πρότυπα.»

Ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 907/2014

26 Το άρθρο 12, παράγραφοι 6 και 7, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 907/2014 της Επιτροπής, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τις εγγυήσεις και τη χρήση του ευρώ (ΕΕ 2014, L 255, σ. 18), ορίζει τα εξής:

«6. Όταν δεν πληρούνται οι όροι προσδιορισμού των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, όπως αναφέρεται στις παραγράφους 2 και 3, ή όταν η φύση της υπόθεσης δεν επιτρέπει τον προσδιορισμό των ποσών που πρέπει να αποκλειστούν βάσει των εν λόγω παραγράφων, η Επιτροπή επιβάλλει τις κατάλληλες κατ’ αποκοπή διορθώσεις λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τη σοβαρότητα της παράβασης, καθώς και τη δική της εκτίμηση για τον κίνδυνο πρόκλησης οικονομικής ζημίας στην Ένωση.

Το επίπεδο της κατ’ αποκοπή διόρθωσης καθορίζεται λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το είδος της μη συμμόρφωσης που διαπιστώθηκε. Προς τούτο, οι ελλείψεις ως προς τους ελέγχους υποδιαιρούνται σε ελλείψεις που αφορούν βασικούς και επικουρικούς ελέγχους, ως εξής:

α) βασικοί έλεγχοι είναι οι διοικητικοί και επιτόπιοι έλεγχοι που απαιτούνται για να κριθεί η επιλεξιμότητα της ενίσχυσης και η σχετική επιβολή μειώσεων και ποινών·

β) επικουρικοί έλεγχοι είναι όλες οι άλλες διοικητικές πράξεις που απαιτούνται για την ορθή διεκπεραίωση των αιτήσεων.

Εάν, στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση, διαπιστωθούν διαφορετικές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης που μεμονωμένα θα οδηγούσαν σε χωριστές κατ’ αποκοπή διορθώσεις, τότε επιβάλλεται μόνο η υψηλότερη κατ’ αποκοπή διόρθωση.

7. Κατά τον καθορισμό του ύψους των κατ’ αποκοπή διορθώσεων, η Επιτροπή λαμβάνει ειδικά υπόψη τις ακόλουθες περιστάσεις, οι οποίες αποδεικνύουν αυξημένη σοβαρότητα των ελλείψεων που συνιστά μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας για τον προϋπολογισμό της Ένωσης:

α) ένας ή περισσότεροι από τους βασικούς ελέγχους δεν διενεργούνται ή διενεργούνται ελλιπώς ή με περιορισμένη συχνότητα ώστε να κρίνονται αναποτελεσματικοί όσον αφορά τον καθορισμό της επιλεξιμότητας της αίτησης ή την πρόληψη παρατυπιών· ή

β) διαπιστώνονται τρεις ή περισσότερες ελλείψεις όσον αφορά το ίδιο σύστημα ελέγχου· ή

γ) διαπιστώνεται ότι το κράτος μέλος δεν εφαρμόζει σύστημα ελέγχου ή το σύστημα εμφανίζει σοβαρές ελλείψεις και υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για εκτεταμένες παρατυπίες και αμέλειες στην αντιμετώπιση παράτυπων ή δόλιων πρακτικών· ή

δ) έχει ήδη επιβληθεί διόρθωση στο εν λόγω κράτος μέλος για παρόμοιες ελλείψεις στον ίδιο τομέα, λαμβανομένων πάντως υπόψη των διορθωτικών ή αντισταθμιστικών μέτρων που έχουν ήδη ληφθεί από το κράτος μέλος.»

Ο εκτελεστικός κανονισμός 908/2014

27 Κατά το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 908/2014 της Επιτροπής, της 6ης Αυγούστου 2014, για τη θέσπιση κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1306/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τους κανόνες σχετικά με τους ελέγχους, τις εγγυήσεις και τη διαφάνεια (ΕΕ 2014, L 255, σ. 59), όπως τροποποιήθηκε με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/56 της Επιτροπής, της 12ης Ιανουαρίου 2018 (ΕΕ 2018, L 10, σ. 9) (στο εξής: εκτελεστικός κανονισμός 908/2014):

«Εάν, ως αποτέλεσμα έρευνας, η Επιτροπή θεωρήσει ότι οι δαπάνες δεν πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με τους ενωσιακούς κανόνες, κοινοποιεί τα πορίσματά της στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, προσδιορίζοντας τα αναγκαία διορθωτικά μέτρα για να διασφαλιστεί η μελλοντική συμμόρφωση με τους εν λόγω κανόνες και αναφέροντας το προσωρινό ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που θεωρεί ότι αντιστοιχεί στα εν λόγω πορίσματα σε εκείνο το στάδιο της διαδικασίας. Η εν λόγω κοινοποίηση περιέχει επίσης χρονοδιάγραμμα διμερούς σύσκεψης εντός πέντε μηνών από τη λήξη της προθεσμίας για την απάντηση του κράτους μέλους. Η κοινοποίηση περιέχει παραπομπή στο παρόν άρθρο.»

Οι κατευθυντήριες γραμμές

28 Το σημείο 1.2 της ανακοίνωσης της Επιτροπής C(2015) 3675 final, της 8ης Ιουνίου 2015, η οποία φέρει τον τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των δημοσιονομικών διορθώσεων στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση και δημοσιονομικής εκκαθάρισης των λογαριασμών» (στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές), ορίζει, μεταξύ άλλων, την έννοια της «παρατυπίας», διά παραπομπής στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού 1306/2013.

29 Το σημείο 1.3.7 των κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο επιγράφεται «Οι δαπάνες που έχουν αποτελέσει αντικείμενο δημοσιονομικής διόρθωσης δεν υποβάλλονται σε διόρθωση δεύτερη φορά», προβλέπει τα εξής:

«Οι αλληλεπικαλυπτόμενες δημοσιονομικές διορθώσεις (για τον ίδιο συνδυασμό οργανισμού πληρωμών – οικονομικού έτους – κωδικού προϋπολογισμού) θα συμψηφίζονται. Η ακολουθία/σειρά εφαρμογής των δημοσιονομικών διορθώσεων δεν θα πρέπει να επηρεάζει το συνολικό ποσό της διόρθωσης. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι αλληλεπικαλυπτόμενες διορθώσεις εντάσσονται στην ίδια διαδικασία συμμόρφωσης ή αποτελούν μέρος παρατεταμένων ελέγχων δεν επηρεάζει το συνολικό ποσό της διόρθωσης.»

30 Κατά το σημείο 3.2 των κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ύψος της κατ’ αποκοπή διόρθωσης»:

«[...]

Σύμφωνα με το άρθρο 12 παράγραφος 7 του [κατ’ εξουσιοδότηση] κανονισμού [...] αριθ. 907/2014, οι υπηρεσίες της Επιτροπής λαμβάνουν, ως εκ τούτου, “ειδικά υπόψη τις ακόλουθες περιστάσεις, οι οποίες αποδεικνύουν αυξημένη σοβαρότητα των ελλείψεων που συνιστά μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας για τον προϋπολογισμό της Ένωσης”, γεγονός που δικαιολογεί υψηλότερο ποσοστό κατ’ αποκοπή διόρθωσης όταν:

[...] “ένας ή περισσότεροι από τους βασικούς ελέγχους δεν διενεργούνται ή διενεργούνται ελλιπώς ή με περιορισμένη συχνότητα ώστε να κρίνονται αναποτελεσματικοί όσον αφορά τον καθορισμό της επιλεξιμότητας της αίτησης ή την πρόληψη παρατυπιών”, τότε δικαιολογείται διόρθωση 10 %, καθώς εύλογα συνάγεται ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος εκτεταμένης οικονομικής ζημίας για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.»

31 Το σημείο 4.2 των κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο επιγράφεται «Εκτίμηση των ποσών που παρουσιάζουν κίνδυνο», διαλαμβάνει τα εξής:

«[Τ]ο ποσοστό της διόρθωσης αφορά το μέρος της δαπάνης που παρουσιάζει κίνδυνο. Στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, αυτό σημαίνει ότι αν διαπιστωθούν παρατυπίες για κάποια από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές (ειδικευμένος οργανισμός ελέγχου ή οργανισμός πληρωμών), το σύνολο των ενισχύσεων που καταβάλλονται στους γεωργούς και ελέγχονται από την εν λόγω αρμόδια ελεγκτική αρχή, για τους οποίους ισχύει η ειδική απαίτηση σχετικά με την οποία έχουν διαπιστωθεί αδυναμίες υπόκειται σε διόρθωση.

[...]

Στην περίπτωση στην οποία το σύστημα ελέγχου ενός κράτους μέλους είναι ανεπαρκές, είναι αδύνατο να προσδιοριστεί με σαφήνεια η σημασία των διαφόρων [...] συντελεστών στις αποφευχθείσες διοικητικές κυρώσεις. Οι κατ’ αποκοπή διορθώσεις αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος με την εφαρμογή τυποποιημένων στοιχείων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι ενδείκνυται συντελεστής 10 %, [...].

[...]

Για παράδειγμα, εάν οι όροι της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν ελέγχονται ή εάν οι έλεγχοι είναι πλημμελείς ή δεν διενεργούνται με την απαιτούμενη συχνότητα, οπότε καθίστανται πλήρως αναποτελεσματικοί ως προς την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, τότε θα επιβάλλεται διόρθωση 10 % σε επισφαλές ποσό 10 %, που οδηγεί στην επιβολή διόρθωσης 1 % στο συνολικό ποσό των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν σε γεωργούς για τους οποίους ισχύει η απαίτηση της πολλαπλής συμμόρφωσης (που επηρεάστηκε από την ανεπάρκεια των ελέγχων).

[...]»

32 Το σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών αναφέρει τα εξής:

«Οι διορθώσεις που επιβάλλονται για αδυναμίες του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης είναι συμπληρωματικές προς εκείνες που επιβάλλονται για αδυναμίες όσον αφορά την επιλεξιμότητα. Κατά τον υπολογισμό της δημοσιονομικής διόρθωσης για αδυναμίες του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης θα λαμβάνονται υπόψη οι διορθώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί σε σχέση με τις δαπάνες που αφορούν τον ίδιο πληθυσμό μετά τη διαπίστωση αδυναμιών στο πλαίσιο της επιλεξιμότητας των δαπανών που καταβλήθηκαν. Ομοίως, για τις διορθώσεις σε σχέση με την επιλεξιμότητα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που έχουν ήδη αφαιρεθεί μετά την επιβολή διορθώσεων για αδυναμίες όσον αφορά την εφαρμογή του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης. [...]»

Το ιστορικό της διαφοράς

33 Το ιστορικό της διαφοράς εκτίθεται στις σκέψεις 2 έως 14 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ως ακολούθως:

«2 Από τις 23 έως τις 27 Απριλίου 2018, η [Επιτροπή] διενήργησε την έρευνα με στοιχεία XC/2018/001/GR. Η έρευνα αφορούσε τις δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).

3 Με επιστολή της 3ης Αυγούστου 2018 (στο εξής: επιστολή [αρχικών διαπιστώσεων]), η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία τα αποτελέσματα των ελέγχων της, συμφώνως προς το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού [908/2014]. Η Επιτροπή επισήμανε, μεταξύ άλλων, αδυναμίες για τα έτη υποβολής αιτήσεων 2016 και 2017 σε τρεις βασικούς ελέγχους οι οποίοι αφορούσαν, πρώτον, το πεδίο εφαρμογής και την ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων, δεύτερον, την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις διαπιστώσεις των ελέγχων και, τρίτον, την ορθή επιβολή διοικητικών κυρώσεων και αποκλεισμών. Η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές, μεταξύ άλλων, να της παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες.

4 Με έγγραφο της 14ης Δεκεμβρίου 2018, η Ελληνική Δημοκρατία απάντησε στην [επιστολή αρχικών] διαπιστώσεων. Στη συνέχεια, με έγγραφο της 21ης Μαρτίου 2019 η Ελληνική Δημοκρατία παρέσχε πρόσθετες πληροφορίες.

5 Στις 28 Μαρτίου 2019 η Επιτροπή και οι ελληνικές αρχές συναντήθηκαν στο πλαίσιο διμερούς σύσκεψης. Με επιστολή της 13ης Μαΐου 2019, η Επιτροπή κοινοποίησε στις ελληνικές αρχές τα πρακτικά της διμερούς σύσκεψης και κατάλογο των συμπληρωματικών πληροφοριών που ζητήθηκαν επί τη ευκαιρία της σύσκεψης. Με έγγραφο της 3ης Ιουνίου 2019, οι ελληνικές αρχές απέστειλαν στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους και, με έγγραφο της 15ης Ιουλίου 2019, απάντησαν στο νέο αίτημα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών.

6 Με επιστολή της 21ης Ιανουαρίου 2020, η Επιτροπή απηύθυνε στην Ελληνική Δημοκρατία έτερο αίτημα παροχής συμπληρωματικών πληροφοριών, στο οποίο οι ελληνικές αρχές απάντησαν στις 20 Μαρτίου 2020.

7 Με επιστολή της 21ης Οκτωβρίου 2020, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία τα προκαταρκτικά συμπεράσματά της, συμφώνως προς το άρθρο 34, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 [...]. Τα εν λόγω προκαταρκτικά συμπεράσματα περιείχαν αιτιάσεις σε βάρος της Ελληνικής Δημοκρατίας όσον αφορά ελλείψεις σε καθέναν από τους τρεις βασικούς ελέγχους που μνημονεύθηκαν στη σκέψη 3 [της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως]. Η Επιτροπή πρότεινε, ως εκ τούτου, να αποκλειστεί από τη χρηματοδότηση της [Ένωσης] συνολικό ακαθάριστο ποσό ανερχόμενο σε 43 525 011,74 ευρώ και συνολικό καθαρό ποσό ανερχόμενο σε 43 171 712,52 ευρώ, όπερ αντιστοιχούσε σε κατ’ αποκοπήν ποσοστό 10 % κατά τα προτεινόμενα στις [κατευθυντήριες γραμμές].

8 Με έγγραφο της 1ης Δεκεμβρίου 2020, η Ελληνική Δημοκρατία ζήτησε συμβιβασμό.

9 Στις 25 Μαΐου 2021 το όργανο συμβιβασμού κοινοποίησε την έκθεσή του, με την οποία, μεταξύ άλλων, διαπίστωσε την αδυναμία συμβιβασμού των θέσεων των μερών. Κάλεσε, έτσι, τα μέρη να συνεκτιμήσουν το γεγονός ότι κατ’ αποκοπήν ποσοστό 10 % είναι σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές [...] εάν οι έλεγχοι των συστημάτων ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης είναι εντελώς αναποτελεσματικοί όσον αφορά την επιβολή διοικητικών κυρώσεων.

10 Με επιστολή της 17ης Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή κοινοποίησε στην Ελληνική Δημοκρατία την τελική της θέση (στο εξής: τελική θέση της 17ης Νοεμβρίου 2021), με την οποία πρότεινε τον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ακαθάριστου ποσού ύψους 43 525 011,74 ευρώ και καθαρού ποσού ύψους 43 167 428,41 ευρώ, κατά τον καθορισμό του οποίου είχαν ληφθεί υπόψη οι προηγούμενες διορθώσεις που είχαν επιβληθεί στο πλαίσιο άλλων ερευνών όσον αφορά τις ίδιες δαπάνες.

11 Η Επιτροπή απέστειλε, εν συνεχεία, στην Ελληνική Δημοκρατία τη συνοπτική έκθεση της 4ης Ιανουαρίου 2022 σχετικά με τα αποτελέσματα των ερευνών της στο πλαίσιο της εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού [1306/2013] (στο εξής: συνοπτική έκθεση).

12 Στη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή διαπίστωσε την ύπαρξη σημαντικών αδυναμιών, όσον αφορά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2016 και 2017, στους τρεις βασικούς ελέγχους που μνημονεύθηκαν στη σκέψη 3 [της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως], ήτοι:

– όσον αφορά τον πρώτο βασικό έλεγχο “Πεδίο εφαρμογής και ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων”, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο έλεγχος αυτός είχε διενεργηθεί με τόσο ελλιπή τρόπο ώστε να καθίσταται εντελώς αναποτελεσματικός όσον αφορά την εξακρίβωση της συμμόρφωσης των δικαιούχων με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης και όσον αφορά τη διασφάλιση του αποτρεπτικού αποτελέσματος του συστήματος πολλαπλής συμμόρφωσης. Η Επιτροπή συμπέρανε, ιδίως όσον αφορά τις κανονιστικές απαιτήσεις διαχείρισης (στο εξής: ΚΑΔ), οι οποίες προβλέπονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 1306/2013, ότι:

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τις γεωργικές εκτάσεις της εκμετάλλευσης (ΚΑΔ 1) παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις (σημείο 13.1.1.1)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τα μέτρα του προγράμματος δράσης σύμφωνα με την ΚΑΔ 1 παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις (σημείο 13.1.1.2)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τις απαιτήσεις που αφορούν την ασφάλεια των τροφίμων – Βρουκέλλωση (ΚΑΔ 4) παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις (σημείο 13.1.1.3)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τις απαιτήσεις που αφορούν την ασφάλεια των τροφίμων – Εγκαταστάσεις παραγωγής γάλακτος (ΚΑΔ 4) παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις (σημείο 13.1.1.4)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τις κοινοποιήσεις γεγονότων που αφορούν βοοειδή (ΚΑΔ 7) δεν είχαν διενεργηθεί (σημείο 13.1.1.5)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με την αναγνώριση και την καταγραφή βοοειδών (ΚΑΔ 7) και αιγοπροβάτων (ΚΑΔ 8) παρουσίαζαν σοβαρές ελλείψεις (σημείο 13.1.1.6)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με τις μεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες (ΚΑΔ 9) δεν είχαν διενεργηθεί (σημείο 13.1.1.7)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με την καλή μεταχείριση των ζώων (ΚΑΔ 11) παρουσίαζαν ελλείψεις (σημείο 13.1.1.8)·

– οι επιτόπιοι έλεγχοι διαφόρων προτύπων για την καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση [...], τα οποία προβλέπονται επίσης στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 1306/2013, δεν ήταν αποτελεσματικοί (σημείο 13.1.1.9)· και

– κατά τη διάρκεια του έτους δεν είχε επιτευχθεί το κατάλληλο επίπεδο ελέγχου των απαιτήσεων των ΚΑΔ 1, 2 και 10 και, συνεπώς, οι επιτόπιοι έλεγχοι παρουσίαζαν ελλείψεις (σημείο 13.1.1.10)·

– όσον αφορά τον δεύτερο βασικό έλεγχο “Υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις διαπιστώσεις των ελέγχων”, η Επιτροπή συμπέρανε ότι:

– οι εκθέσεις που είχαν συνταχθεί από τον ελληνικό Οργανισμό πληρωμών και ελέγχου κοινοτικών ενισχύσεων προσανατολισμού και εγγυήσεων (στο εξής: ΟΠΕΚΕΠΕ) παρουσίαζαν ελλείψεις (σημείο 13.1.1.11)·

– οι εκθέσεις των κτηνιατρικών υπηρεσιών παρουσίαζαν ελλείψεις (13.1.1.12)·

– οι εκθέσεις ήταν ελλιπείς όσον αφορά την έκταση των επιτόπιων ελέγχων που διενεργήθηκαν, όπως αναφέρονταν στις εκθέσεις ελέγχου (σημείο 13.1.1.13)· και

– όσον αφορά τον τρίτο βασικό έλεγχο “Ορθή επιβολή διοικητικών κυρώσεων και αποκλεισμών”, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σύστημα αξιολόγησης και επιβολής κυρώσεων για την καύση καλαμιών ([καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση] 6) παρουσίαζε ελλείψεις (σημείο 13.1.1.14).

13 Ακολούθως, στη συνοπτική έκθεση, η Επιτροπή κατέληξε, βάσει της εκτίμησης του κινδύνου για τα Ταμεία, στον αποκλεισμό από τη χρηματοδότηση της Ένωσης ακαθάριστου ποσού 43 525 011,74 ευρώ, δηλαδή του ιδίου ακαθάριστου ποσού που είχε προτείνει και με την τελική θέση της 17ης Νοεμβρίου 2021, το οποίο αντιστοιχούσε σε κατ’ αποκοπήν διόρθωση 10 % επί του πληθυσμού που παρουσίαζε κίνδυνο, ο οποίος αποτελείτο από όλους τους δικαιούχους που υπέκειντο στις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης, για όλες τις ελλείψεις που είχαν διαπιστωθεί στους βασικούς ελέγχους όσον αφορά, αφενός, το πεδίο εφαρμογής και την ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων και, αφετέρου, την υποβολή εκθέσεων σχετικά με τις διαπιστώσεις των ελέγχων, όπως είχαν εκτεθεί στη συνοπτική έκθεση. Η Επιτροπή έκρινε ότι η εν λόγω κατ’ αποκοπήν διόρθωση απορροφούσε επίσης την υπολογισθείσα διόρθωση λόγω ελλείψεων που είχαν διαπιστωθεί στον τρίτο βασικό έλεγχο όσον αφορά την ορθή επιβολή διοικητικών κυρώσεων και αποκλεισμών (σημείο 13.1.1.15 της συνοπτικής έκθεσης). Αφού έλαβε υπόψη πλείονες διορθώσεις που είχαν επιβληθεί στο πλαίσιο άλλων ερευνών όσον αφορά τις ίδιες δαπάνες, η Επιτροπή πρότεινε να αποκλειστεί καθαρό ποσό ύψους 43 156 228,16 ευρώ (σημείο 13.1.3 της συνοπτικής έκθεσης), ήτοι καθαρό ποσό χαμηλότερο του ποσού που διαλαμβανόταν στην τελική θέση της 17ης Νοεμβρίου 2021.

14 Στις 16 Φεβρουαρίου 2022, επί τη βάσει της συνοπτικής έκθεσης, η Επιτροπή εξέδωσε την [επίδικη] εκτελεστική απόφαση, με την οποία, μεταξύ άλλων, απέκλεισε από τη χρηματοδότηση της Ένωσης, όσον αφορά την Ελληνική Δημοκρατία, ποσό ύψους 43 525 011,74 ευρώ (καθαρό ποσό ύψους 43 156 228,16 ευρώ).»

Η προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση

34 Με την προσφυγή που άσκησε δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, η Ελληνική Δημοκρατία ζήτησε την ακύρωση της επίδικης εκτελεστικής απόφασης, καθ’ ο μέρος την αφορά και της επιβάλλει κατ’ αποκοπήν δημοσιονομική διόρθωση 10 %, ανερχόμενη σε ακαθάριστο ποσό 43 525 011,74 ευρώ και σε καθαρό ποσό, κατόπιν συνυπολογισμού των προηγούμενων διορθώσεων, 43 156 228,16 ευρώ, σε συνέχεια της έρευνας XC/2018/001/GR για την πολλαπλή συμμόρφωση κατά τα έτη υποβολής αιτήσεων 2016 και 2017.

35 Προς στήριξη της προσφυγής της, η Ελληνική Δημοκρατία προέβαλε έξι λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αφορούσαν:

– ο πρώτος, έλλειψη νόμιμης βάσης των σχετικών με τους βασικούς ελέγχους διαπιστώσεων της Επιτροπής και, επικουρικώς, παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου καθώς και έλλειψη αιτιολογίας·

– ο δεύτερος, καθ’ ύλην αναρμοδιότητα της υπηρεσίας της Επιτροπής που επέβαλε τη δημοσιονομική διόρθωση, παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και έλλειψη αιτιολογίας·

– ο τρίτος, εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των κανόνων του ενωσιακού δικαίου, πολλαπλή πλάνη περί τα πράγματα καθώς και έλλειψη αιτιολογίας·

– ο τέταρτος, παραβίαση των αρχών της καλόπιστης συνεργασίας, της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης καθώς και πρόδηλη πλάνη περί τα πράγματα και έλλειψη αιτιολογίας·

– ο πέμπτος, εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 12, παράγραφοι 6 και 7, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου και παράβαση των κατευθυντήριων γραμμών καθώς και παράβαση του άρθρου 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 και παραβίαση της αρχής της απαγόρευσης επί τα χείρω αντιμετώπισης του κράτους μέλους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκκαθάρισης, καθώς και

– ο έκτος, σφάλματα και έλλειψη αιτιολογίας όσον αφορά τον υπολογισμό της δημοσιονομικής διόρθωσης.

36 Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε και τους έξι λόγους ακυρώσεως και, ως εκ τούτου, την προσφυγή στο σύνολό της. Καταδίκασε επίσης την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Τα αιτήματα των διαδίκων στην αναιρετική διαδικασία

37 Η Ελληνική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο:

– να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση·

– να κάνει δεκτή την προσφυγή της·

– να ακυρώσει την επίδικη εκτελεστική απόφαση σύμφωνα με το αιτητικό της προσφυγής και

– να καταδικάσει την Επιτροπή στο σύνολο των δικαστικών εξόδων.

38 Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:

– να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και

– να καταδικάσει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Επί της αιτήσεως αναιρέσεως

39 Προς στήριξη της αιτήσεως αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει πέντε λόγους αναιρέσεως, εκ των οποίων ο πρώτος αφορά παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου, εσφαλμένο νομικό χαρακτηρισμό και παραμόρφωση του εγγράφου της Επιτροπής με τίτλο «Βασικοί και Επικουρικοί Έλεγχοι όσον αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση στο πλαίσιο των διαδικασιών εκκαθάρισης ως προς τη συμμόρφωση που άρχισαν την 1.1.2015», το οποίο διανεμήθηκε στα κράτη μέλη ως ενημερωτικό έγγραφο (στο εξής: ενημερωτικό έγγραφο), καθώς και έλλειψη αιτιολογίας, ο δεύτερος παράβαση των σχετικών με την εκκαθάριση ως προς την πολλαπλή συμμόρφωση κανόνων και έλλειψη αιτιολογίας, ο τρίτος έλλειψη αιτιολογίας και παράβαση του άρθρου 71 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, ο τέταρτος παράβαση του άρθρου 12, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 και του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 και, τέλος, ο πέμπτος παράβαση των κατευθυντήριων γραμμών και παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας καθώς και έλλειψη αιτιολογίας.

Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

40 Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία βάλλει κατά της εκτίμησης στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την οποία το ενημερωτικό έγγραφο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Κατά το εν λόγω κράτος μέλος, το ενημερωτικό έγγραφο περιέχει κατευθυντήριες οδηγίες σχετικές με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας της Επιτροπής, οι οποίες δεσμεύουν το εν λόγω θεσμικό όργανο, και συνιστά ως εκ τούτου τη βάση επί της οποίας στηρίζονται εκτελεστές πράξεις δημοσιονομικών διορθώσεων.

41 Στο μέτρο αυτό, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το εν λόγω έγγραφο προσομοιάζει με τις κατευθυντήριες γραμμές, τον δεσμευτικό χαρακτήρα των οποίων δέχθηκε το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 302 έως 328, 371 έως 378 και 404 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Κατά συνέπεια, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ενέχει αντιφατική αιτιολογία. Συναφώς, η Ελληνική Δημοκρατία παρατηρεί επίσης ότι το ενημερωτικό έγγραφο και οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, ήτοι την ύπαρξη δήλωσης αποποίησης της ευθύνης, την οποία, εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να επικαλεστεί η Επιτροπή.

42 Επιπλέον, στις σκέψεις 41 έως 43 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο συμπλήρωσε, κατά προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, την αιτιολογία της επίδικης εκτελεστικής απόφασης κρίνοντας ότι οι διαπιστώσεις που περιέχονται στα σημεία 13.1.1.1 έως 13.1.1.9 της συνοπτικής έκθεσης εμπίπτουν στο σημείο 2 του τμήματος 2 του ενημερωτικού εγγράφου, στο μέτρο που στη νομική βάση των διαπιστώσεων αυτών γίνεται αναφορά στο παράρτημα II του κανονισμού 1306/2013. Ειδικότερα, η Επιτροπή δεν διέλαβε αυτοτελώς τέτοια αιτίαση στη συνοπτική της έκθεση, αλλά τη μνημόνευσε σε συνάρτηση με το άρθρο 96, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού.

43 Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η συλλογιστική που περιέχεται στις σκέψεις 41 έως 43 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως διαλαμβάνει επίσης ανεπαρκή αιτιολογία, καθόσον το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα ή παραμόρφωσε το περιεχόμενο του ενημερωτικού εγγράφου, το σημείο 2 του τμήματος 2 του οποίου αναφέρεται ειδικώς στον επιτόπιο έλεγχο των ελάχιστων απαιτήσεων πολλαπλής συμμόρφωσης, και όχι συλλήβδην σε όλες τις δεσμεύσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης, στις οποίες αναφέρεται το παράρτημα II του κανονισμού 1306/2013.

44 Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

45 Με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία βάλλει κατά των σκέψεων 40 έως 43 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

46 Πρώτον, στη σκέψη 40 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε τις συνέπειες από τις σκέψεις 37 έως 39 της εν λόγω αποφάσεως, επισημαίνοντας ότι το ενημερωτικό έγγραφο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, ακόμη και αν αποδεικνυόταν ότι, εν προκειμένω, η Επιτροπή δεν ενήργησε κατά τρόπο σύμφωνο με το ενημερωτικό έγγραφο, μια τέτοια παρατυπία δεν θα αρκούσε, αφ’ εαυτής, ούτε για τη διαπίστωση ότι η συνοπτική έκθεση ενέχει σφάλμα και, συνακόλουθα, για την ακύρωση της επίδικης εκτελεστικής απόφασης ούτε για τη στοιχειοθέτηση παραβίασης της αρχής της ασφάλειας δικαίου.

47 Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου ενέχει πλάνη περί το δίκαιο και αντιφατική αιτιολογία, δεδομένου ότι το ενημερωτικό έγγραφο έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, όπως ακριβώς και οι κατευθυντήριες γραμμές, τον δεσμευτικό –για την Επιτροπή– χαρακτήρα των οποίων αναγνώρισε εμμέσως το Γενικό Δικαστήριο.

48 Συναφώς, όπως υπενθύμισε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 37 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά πάγια νομολογία, για να διαπιστωθεί αν μια πράξη παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα, πρέπει να εξετάζεται η ουσία της και να εκτιμώνται τα αποτελέσματα αυτά με γνώμονα αντικειμενικά κριτήρια, όπως το περιεχόμενο της πράξης, λαμβανομένων ενδεχομένως υπόψη του πλαισίου εντός του οποίου αυτή εκδόθηκε και των εξουσιών του θεσμικού οργάνου που την εξέδωσε (πρβλ. απόφαση της 10ης Φεβρουαρίου 2026, WhatsApp Ireland κατά Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, C‑97/23 P, EU:C:2026:81, σκέψη 67 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

49 Το Γενικό Δικαστήριο, αφού περιέγραψε, στη σκέψη 38 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το περιεχόμενο του ενημερωτικού εγγράφου, περιγραφή την οποία δεν επικρίνει η Ελληνική Δημοκρατία, διαπίστωσε, στη σκέψη 39 της εν λόγω αποφάσεως, ότι το ενημερωτικό έγγραφο, διά της απλής επανάληψης ορισμένων στοιχείων της εφαρμοστέας νομοθεσίας και της ομαδοποίησής τους ανά βασικό έλεγχο και ανά επικουρικό έλεγχο, παρέχει, με το περιεχόμενό του, ενδείξεις όσον αφορά τα συστήματα ελέγχου και τις εφαρμοστέες κυρώσεις σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση. Το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε επίσης ότι το έγγραφο αυτό προέρχεται από τη Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής.

50 Επιπλέον, στη σκέψη 39, το Γενικό Δικαστήριο θεώρησε ότι από τη δήλωση αποποίησης ευθύνης που διαλαμβάνεται υπό τον τίτλο ΙΙ του ενημερωτικού εγγράφου προκύπτει ότι το έγγραφο αυτό δεν μπορεί να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα. Ομοίως, εκτίμησε ότι το ίδιο έγγραφο δεν μπορεί να δημιουργήσει στους οργανισμούς πληρωμών και στα κράτη μέλη ακλόνητη πεποίθηση για τη νόμιμη βάση και το περιεχόμενο των περιγραφόμενων σε αυτό ελέγχων, αφ’ ης στιγμής στο εν λόγω έγγραφο επισημαίνεται σαφώς, διά της δήλωσης αποποίησης ευθύνης, ότι οι κατάλογοι των νομοθετικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στον τίτλο ΙΙΙ, «Βασικοί έλεγχοι», και στον τίτλο IV, «Επικουρικοί έλεγχοι», δεν είναι εξαντλητικοί και μπορούν να επικαιροποιηθούν ή να συμπληρωθούν όποτε κρίνεται αναγκαίο.

51 Το Γενικό Δικαστήριο, συνάγοντας από τα προεκτεθέντα στοιχεία ότι το ενημερωτικό έγγραφο δεν είναι δεσμευτικό, δεν εφάρμοσε εσφαλμένως τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 48 της παρούσας αποφάσεως, δεδομένου ότι όλα αυτά τα στοιχεία ανταποκρίνονται στα αντικειμενικά κριτήρια που εκτίθενται στην εν λόγω σκέψη 48, βάσει των οποίων εκτιμάται αν μια πράξη παράγει δεσμευτικά έννομα αποτελέσματα.

52 Ειδικότερα, η διαπίστωση ότι τόσο στο ενημερωτικό έγγραφο όσο και στις κατευθυντήριες γραμμές υπάρχει δήλωση αποποίησης ευθύνης δεν αποδεικνύει ούτε ότι το ενημερωτικό έγγραφο είναι δεσμευτικό –όπως οι κατευθυντήριες γραμμές– ούτε ότι η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου ενέχει αντιφατική αιτιολογία. Προσέτι, η Ελληνική Δημοκρατία δεν διευκρινίζει τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε εσφαλμένως το γράμμα της δήλωσης αποποίησης ευθύνης που περιέχεται στο ενημερωτικό έγγραφο.

53 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν αποδεικνύεται ότι η σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ενέχει πλάνη περί το δίκαιο ούτε ότι η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ενέχει αντιφατική αιτιολογία.

54 Δεύτερον, στη σκέψη 41 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, εν πάση περιπτώσει, οι κανονιστικές διατάξεις στις οποίες γίνεται αναφορά στη συνοπτική έκθεση για τις διαπιστώσεις που αφορούν τις ελλείψεις στον βασικό έλεγχο «Πεδίο εφαρμογής και ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων» αντιστοιχούν στις νομικές βάσεις που εκτίθενται στο ενημερωτικό έγγραφο.

55 Συναφώς, αφενός, από τη σκέψη 42 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το ενημερωτικό έγγραφο περιλαμβάνει το σημείο 2, το οποίο περιέχεται στο τιτλοφορούμενο «Πεδίο εφαρμογής και ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων» τμήμα 2 του επιγραφόμενου «Βασικοί έλεγχοι» τίτλου III και ορίζει ότι «[ο]ι επιτόπιοι έλεγχοι καλύπτουν το σύνολο των ελάχιστων απαιτήσεων που αναφέρονται στις πράξεις και τα πρότυπα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού […] 1306/2013 (άρθρο 93 [του κανονισμού])».

56 Αφετέρου, στη σκέψη 43 της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ότι, στα σημεία 13.1.1.1 έως 13.1.1.9 της συνοπτικής έκθεσης, μεταξύ των παρατιθέμενων διατάξεων γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 1306/2013, το οποίο απαριθμεί τους κανόνες για την πολλαπλή συμμόρφωση. Εξ αυτού συνήγαγε ότι η επίδικη εκτελεστική απόφαση δεν έπρεπε να ακυρωθεί λόγω έλλειψης νόμιμης βάσης των προαναφερθέντων σημείων της συνοπτικής έκθεσης ή λόγω παραβίασης της αρχής της ασφάλειας δικαίου.

57 Η Ελληνική Δημοκρατία, χωρίς να αμφισβητεί ότι στη συνοπτική έκθεση γίνεται αναφορά, μεταξύ άλλων, στο παράρτημα II του κανονισμού 1306/2013, εκτιμά ότι η μνεία αυτή δεν είναι αυτοτελής, αλλά συναρτάται προς το άρθρο 96, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού, δυνάμει του οποίου τα κράτη μέλη πραγματοποιούν επιτόπιους ελέγχους για την επαλήθευση της συμμόρφωσης των δικαιούχων προς τις επίμαχες υποχρεώσεις. Το εν λόγω κράτος μέλος διατείνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο συμπλήρωσε, κατά προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, την αιτιολογία της επίδικης εκτελεστικής απόφασης, κάνοντας αυτοτελή αναφορά στο εν λόγω παράρτημα.

58 Όπως, όμως, ορθώς αναφέρεται στη σκέψη 40 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, δεδομένου ότι το ενημερωτικό έγγραφο δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν στήριξε την επίδικη εκτελεστική απόφαση σε μία από τις νομικές βάσεις που μνημονεύονται στο έγγραφο αυτό, ακόμη και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένο, δεν μπορεί να επισύρει την ακύρωση της επίδικης εκτελεστικής απόφασης με το σκεπτικό ότι αυτή στερείται νόμιμης βάσης ή ότι εκδόθηκε κατά παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου.

59 Συνεπώς, η αιτίαση που μνημονεύεται στη σκέψη 57 της παρούσας αποφάσεως αφορά επάλληλη αιτιολογία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως. Κατά πάγια δε νομολογία, οι αιτιάσεις που στρέφονται κατά επάλληλης αιτιολογίας περιλαμβανόμενης σε απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου δεν μπορούν να επιφέρουν την αναίρεση της απόφασης αυτής και είναι, ως εκ τούτου, αλυσιτελείς (απόφαση της 26ης Φεβρουαρίου 2026, Air France κατά Επιτροπής, C‑369/22 P, EU:C:2026:118, σκέψη 112 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

60 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει αβάσιμος και εν μέρει αλυσιτελής.

Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

61 Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε κατά τρόπο προδήλως εσφαλμένο τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως της προσφυγής της. Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε τον λόγο αυτόν μεταξύ εκείνων που αφορούσαν την επιβληθείσα δημοσιονομική διόρθωση, ενώ αυτός αφορούσε, όπως δέχθηκε –χωρίς συνέπεια στη συλλογιστική του– το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 249 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, την αναρμοδιότητα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

62 Επιπλέον, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, στις σκέψεις 262 έως 264 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε την αρχή της συλλογικότητας, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής, και παρέβλεψε τα άρθρα 3, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, καθώς και τα άρθρα 4, 13 και 14 του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού, όπως επίσης και το άρθρο 248 ΣΛΕΕ. Συγκεκριμένα, το οικείο μέλος της Επιτροπής είναι ειδικά υπεύθυνο για την προετοιμασία της επίμαχης πράξης της Επιτροπής και υπογράφει εξ ονόματός της ενόψει της εκδόσεως της εν λόγω πράξης. Η παρακολούθηση της υλοποίησης της νομοθεσίας που αφορά τους επίμαχους στην υπό κρίση υπόθεση ελέγχους δεν εμπίπτει ούτε στη συλλογική αρμοδιότητα των υπηρεσιών της Επιτροπής ούτε στην αρμοδιότητα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

63 Συναφώς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας, οι διατάξεις του κανονισμού 852/2004 που μνημονεύονται στις σκέψεις 266 έως 268, 271 και 272 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, διατάξεις τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα, δεν αρκούν για να θεμελιώσουν αρμοδιότητα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Η περιεχόμενη στις σκέψεις 267 και 268 της αποφάσεως αυτής παραπομπή στις επιμέρους διατάξεις του εν λόγω κανονισμού «που υλοποιούν» τον κανονισμό 178/2002 ούτως ή άλλως αντίκειται στην αρχή της ασφάλειας του δικαίου. Επιπλέον, δεν εναπόκειται στην Ελληνική Δημοκρατία να αποδείξει το γεγονός ότι η Επιτροπή υπερέβη την αρμοδιότητά της, αντιθέτως προς ό,τι προκύπτει από τις σκέψεις 269 και 270 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

64 Εξάλλου, όπως υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί της αιτιάσεως ότι το συμπέρασμα της Επιτροπής περί ελλείψεων σε βασικό έλεγχο ο οποίος κρίθηκε «εντελώς αναποτελεσματικός» δεν μπορεί να ερείδεται επί διαπιστώσεων οι οποίες δεν δύνανται να οδηγήσουν σε επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Ειδικότερα, σε αντίθεση με την κρίση του Γενικού Δικαστηρίου που περιέχεται στη σκέψη 299 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η οποία αντιφάσκει προς τη σκέψη 300 της αποφάσεως αυτής, λυσιτελώς επικαλέσθηκε η Ελληνική Δημοκρατία τη διάταξη του άρθρου 43, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 1306/2013, από την οποία απορρέει η έννοια των «εσόδων».

65 Τέλος, κατά την άποψή της, το Γενικό Δικαστήριο υπερέβη τη δικαιοδοσία του σε σχέση με την εκτίμηση κατά πόσον η επίμαχη δημοσιονομική διόρθωση είναι δυσανάλογη ή όχι, δεδομένου ότι, αφ’ ης στιγμής ορισμένες διαπιστώσεις της Επιτροπής κλονίσθηκαν, η εκτίμηση του αναλογικού χαρακτήρα της διόρθωσης έπρεπε να ανατεθεί στο εν λόγω θεσμικό όργανο, όπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 2020, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Μόνιμοι βοσκότοποι) (C‑252/18 P, EU:C:2020:95, σκέψεις 94 και 95).

66 Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

67 Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως συναρτάται προς τον προβληθέντα με την προσφυγή ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου δεύτερο λόγο ακυρώσεως, ο οποίος αφορούσε καθ’ ύλην αναρμοδιότητα της υπηρεσίας της Επιτροπής που επέβαλε την επίμαχη δημοσιονομική διόρθωση, ήτοι της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και έλλειψη αιτιολογίας.

68 Όπως προκύπτει από τη σκέψη 24 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε τον λόγο αυτόν μεταξύ εκείνων που αφορούσαν κατά κύριο λόγο την επιβληθείσα με την επίδικη εκτελεστική απόφαση δημοσιονομική διόρθωση. Η Ελληνική Δημοκρατία συνάγει εξ αυτού ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε κατά τρόπο προδήλως εσφαλμένο το δικόγραφο της προσφυγής της.

69 Το εν λόγω κράτος μέλος δεν μπορεί, ωστόσο, να προσάψει στο Γενικό Δικαστήριο το γεγονός ότι απέκλινε από τη σειρά εξέτασης των λόγων ακυρώσεως την οποία προέκρινε το εν λόγω κράτος μέλος, επιλογή η οποία ουδόλως αποδείχθηκε ότι επηρέασε την κατανόηση ή την εκτίμηση του επίμαχου λόγου ακυρώσεως.

70 Εξάλλου, αντιθέτως προς όσα επισημαίνει η Ελληνική Δημοκρατία, η σκέψη 249 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο εξέθεσε το επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο ορισμένες από τις διαπιστωθείσες ελλείψεις στον βασικό έλεγχο «Πεδίο εφαρμογής και ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων» εκφέρονται επί ζητημάτων που εκφεύγουν της αρμοδιότητας της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, δεν αντιφάσκει προς τις σκέψεις 248 και 250 έως 302 της αποφάσεως αυτής, στις οποίες εκτίθεται περαιτέρω και εξετάζεται ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως.

71 Η Ελληνική Δημοκρατία βάλλει επίσης κατά των σκέψεων 262 έως 264, 266 έως 272 και 299 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, καθώς και, κατ’ ουσίαν, κατά της σκέψης 300 της αποφάσεως αυτής.

72 Κατά πρώτον, στις σκέψεις 262 έως 264 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με το ποια Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής είναι, εντός του θεσμικού οργάνου, αρμόδια επί ορισμένων ζητημάτων είναι αλυσιτελής, με το σκεπτικό, αφενός, ότι η επίδικη εκτελεστική απόφαση έχει εκδοθεί επί τη βάσει του άρθρου 52 του κανονισμού 1306/2013 και, αφετέρου, ότι συντάκτης της επίδικης εκτελεστικής απόφασης είναι η Επιτροπή και όχι κάποια εκ των Γενικών Διευθύνσεών της.

73 Ως προς το τελευταίο αυτό ζήτημα, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ότι από τα άρθρα 3 και 21 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής προκύπτει μεν ότι αυτή διαθέτει πλείονες υπηρεσίες για την άσκηση των δραστηριοτήτων της, όπως είναι οι Γενικές Διευθύνσεις, και ότι οι υπηρεσίες αυτές υπάγονται ιεραρχικώς σε ορισμένα από τα μέλη της, πλην όμως, σύμφωνα με το άρθρο 1 του εσωτερικού της κανονισμού, η Επιτροπή ενεργεί συλλογικά ως όργανο αποτελούμενο από όλα τα μέλη της. Με την ανωτέρω κρίση του, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως παρέβη το τελευταίο ως άνω άρθρο, δυνάμει του οποίου το εν λόγω θεσμικό όργανο ενεργεί συλλογικά.

74 Τούτου λεχθέντος, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει επίσης παράβαση, εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου, του άρθρου 248 ΣΛΕΕ και του άρθρου 3, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού, δυνάμει των οποίων ο πρόεδρος της Επιτροπής κατανέμει τις αρμοδιότητες του εν λόγω θεσμικού οργάνου μεταξύ των μελών του, αναθέτοντας σε αυτά ιδιαίτερους τομείς δραστηριότητας.

75 Συναφώς, επισημαίνεται, αφενός, ότι το άρθρο 248 ΣΛΕΕ ορίζει ότι η εν λόγω κατανομή πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 17, παράγραφος 6, ΣΕΕ, το οποίο απαιτεί, μεταξύ άλλων, στο στοιχείο βʹ, η εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής να διασφαλίζει τη συλλογικότητα της δράσης της.

76 Αφετέρου, το άρθρο 3, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής ορίζει ότι τα μέλη του θεσμικού αυτού οργάνου είναι ειδικά υπεύθυνα, στους αντίστοιχους τομείς δραστηριότητάς τους, για την προετοιμασία των εργασιών του θεσμικού οργάνου καθώς και για την εκτέλεση των αποφάσεών του. Ωστόσο, εξ αυτού δεν προκύπτει ότι τα μέλη της Επιτροπής είναι ειδικά και ατομικά υπεύθυνα για την έκδοση των αποφάσεών της.

77 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι δεν ενέχει πλάνη περί το δίκαιο η διαλαμβανόμενη στη σκέψη 264 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως εκτίμηση, σύμφωνα με την οποία είναι αλυσιτελής η επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με το ποια Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής είναι, εντός του θεσμικού οργάνου, αρμόδια επί ορισμένων ζητημάτων.

78 Η ανωτέρω εκτίμηση δεν αναιρείται από την απόφαση της 10ης Απριλίου 2024, Danske Slagtermestre κατά Επιτροπής (T‑486/18 RENV, EU:T:2024:217, σκέψη 41), στην οποία παραπέμπει η Ελληνική Δημοκρατία και από την οποία προκύπτει βεβαίως ότι το αρμόδιο για θέματα ανταγωνισμού μέλος της Επιτροπής ήταν ειδικά υπεύθυνο για την προετοιμασία της προσβαλλομένης στην υπόθεση εκείνη αποφάσεως, αλλά προκύπτει επίσης και ότι η προετοιμασία αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με τον συλλογικό χαρακτήρα του τρόπου λήψης της επίμαχης αποφάσεως από την Επιτροπή ως θεσμικό όργανο.

79 Η Ελληνική Δημοκρατία παραπέμπει επίσης στην απόφαση της 27ης Μαρτίου 2019, August Wolff και Remedia κατά Επιτροπής (C‑680/16 P, EU:C:2019:257, σκέψη 33), η οποία, ωστόσο, δεν ασκεί επιρροή εν προκειμένω, δεδομένου ότι δεν αφορά την κατανομή, μεταξύ των μελών της Επιτροπής, των αρμοδιοτήτων του θεσμικού αυτού οργάνου, αλλά τη λειτουργία της Επιτροπής Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA).

80 Εξάλλου, τα ανωτέρω δεν αναιρούνται από το άρθρο 4 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής, το οποίο απαριθμεί τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της Επιτροπής, ούτε από το άρθρο 13 του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού, το οποίο αφορά τις αποφάσεις με διαδικασία εξουσιοδότησης, ούτε, τέλος, από το άρθρο 14 αυτού, σχετικά με τις αποφάσεις με διαδικασία μεταβίβασης αρμοδιοτήτων, άρθρα τα οποία παρέβλεψε, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο στο πλαίσιο της περιλαμβανόμενης στις σκέψεις 262 έως 264 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως εκτιμήσεώς του.

81 Ειδικότερα, όπως προκύπτει κατ’ ουσίαν από τη σκέψη 262 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η επίδικη εκτελεστική απόφαση συνιστά, σύμφωνα με το άρθρο 52 του κανονισμού 1306/2013, εκτελεστική πράξη της Επιτροπής ως θεσμικού οργάνου.

82 Συναφώς, αφενός, το γεγονός ότι η εν λόγω εκτελεστική πράξη υπογράφηκε από ένα μέλος της Επιτροπής, γεγονός το οποίο επικαλείται η Ελληνική Δημοκρατία, δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι η πράξη εκδόθηκε σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 13 του εν λόγω εσωτερικού κανονισμού διαδικασία εξουσιοδότησης. Αφετέρου, η Ελληνική Δημοκρατία δεν αποδεικνύει ότι από την εν λόγω εκτελεστική πράξη προκύπτει ότι αυτή συνιστά διαχειριστικό ή διοικητικό μέτρο του οποίου η αρμοδιότητα λήψης μεταβιβάστηκε, σύμφωνα με το άρθρο 14 του ως άνω εσωτερικού κανονισμού, στους γενικούς διευθυντές και στους προϊσταμένους υπηρεσιών της Επιτροπής.

83 Κατά δεύτερον, από τη σκέψη 265 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι οι σκέψεις 266 έως 272 της αποφάσεως αυτής αφορούν τον ισχυρισμό της Ελληνικής Δημοκρατίας ότι ορισμένες από τις διαπιστώσεις της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στην επίδικη εκτελεστική απόφαση δεν εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του εν λόγω θεσμικού οργάνου.

84 Πρώτον, από τις σκέψεις 269 και 270 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή ενήργησε καθ’ υπέρβαση της αρμοδιότητάς της, εξ αυτού δε η Ελληνική Δημοκρατία συνάγει ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι εναπέκειτο στο εν λόγω κράτος μέλος να αποδείξει ότι το εν λόγω θεσμικό όργανο υπερέβη την αρμοδιότητά του.

85 Συναφώς, παρατηρείται ότι το ζήτημα της αρμοδιότητας της Επιτροπής εξετάστηκε επί της ουσίας από το Γενικό Δικαστήριο κατόπιν αιτήματος της Ελληνικής Δημοκρατίας, η οποία προέβαλε πλείονα επιχειρήματα προς στήριξη του αιτήματος αυτού και η οποία δεν υποστηρίζει, με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε να εξετάσει αυτεπαγγέλτως άλλα επιχειρήματα αφορώντα την εν λόγω αρμοδιότητα.

86 Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας ότι, δεδομένου ότι τα επιχειρήματα που προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία ήταν αβάσιμα, δεν είχε αποδειχθεί η αναρμοδιότητα της Επιτροπής.

87 Δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε εσφαλμένα ορισμένες διατάξεις του κανονισμού 852/2004, οι οποίες μνημονεύονται στις σκέψεις 266 έως 268, 271 και 272 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και οι οποίες, κατά την άποψή της, δεν καθιδρύουν αρμοδιότητα της ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

88 Όπως, όμως, προκύπτει από τη σκέψη 77 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς παρατήρησε στη σκέψη 264 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι η επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με το ποια Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής είναι, εντός του θεσμικού οργάνου, αρμόδια επί ορισμένων ζητημάτων είναι αλυσιτελής. Ως εκ τούτου, το επιχείρημα που μνημονεύεται στην προηγούμενη σκέψη της παρούσας αποφάσεως πρέπει να απορριφθεί ως αλυσιτελές.

89 Επιπλέον, όσον αφορά την προβαλλόμενη παραβίαση από το Γενικό Δικαστήριο της αρχής της ασφάλειας δικαίου, η οποία μνημονεύεται στη σκέψη 63 της παρούσας αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στη σκέψη 267 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, μεταξύ άλλων, ότι, «ως προς τα σχετικά με το σημείο 13.1.1.3 της συνοπτικής έκθεσης επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, στο εν λόγω σημείο, η Επιτροπή αναφέρει πλείονες διατάξεις του κανονισμού 178/2002 ως νομική βάση και διαλαμβάνει ρητώς ότι το άρθρο 17, παράγραφος 1, αυτού υλοποιείται από τους κανονισμούς 852/2004 και 853/2004, περιλαμβανομένων ακριβώς των διατάξεων τις οποίες μνημόνευσε η Ελληνική Δημοκρατία».

90 Αντιθέτως προς όσα επισημαίνει το εν λόγω κράτος μέλος, η αναφορά αυτή είναι αρκούντως σαφής και ακριβής, συμφώνως προς την αρχή της ασφάλειας δικαίου [πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Άμεσο αποτέλεσμα), C‑205/20, EU:C:2022:168, σκέψη 46], αφ’ ης στιγμής στη σκέψη 252 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η οποία συνοψίζει τη σχετική επιχειρηματολογία του εν λόγω κράτους μέλους, γίνεται μνεία «του παραρτήματος Ι, μέρος Α, σημείο ΙΙΙ.8, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 852/2004, άλλως [...] του παραρτήματος ΙΙΙ, τμήμα ΙΧ, κεφάλαιο Ι, σημείο Ι.2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού 853/2004».

91 Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τη σκέψη 268 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, μεταξύ άλλων, ότι, «ως προς τα σχετικά με το σημείο 13.1.1.4 της συνοπτικής έκθεσης επιχειρήματα της Ελληνικής Δημοκρατίας, επισημαίνεται κατ’ αρχάς ότι η Επιτροπή διαλαμβάνει, στο εν λόγω σημείο, ρητώς ότι ο κανονισμός 853/2004, περιλαμβανομένου του παραρτήματός του ΙΙΙ, τμήμα ΙΧ, κεφάλαιο Ι, σημείο ΙΙ.Α, υλοποιεί τον κανονισμό 178/2002 και, πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 17, παράγραφος 1, αυτού».

92 Κατά τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν αποφάνθηκε επί της αιτιάσεως ότι το συμπέρασμα της Επιτροπής περί ελλείψεων σε βασικό έλεγχο ο οποίος κρίθηκε «εντελώς αναποτελεσματικός» δεν μπορεί να ερείδεται επί διαπιστώσεων οι οποίες δεν δύνανται να οδηγήσουν σε επιβολή διοικητικών κυρώσεων.

93 Συναφώς, στη σκέψη 293 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο συνόψισε τη σχετική επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας αναφέροντας ότι το εν λόγω κράτος μέλος ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι είναι δυσανάλογη η πρόταση επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων όταν ερείδεται σε διαπιστώσεις οι οποίες δεν μπορούν να οδηγήσουν σε επιβολή κυρώσεων.

94 Όπως προκύπτει από τη σκέψη 277 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η επιχειρηματολογία αυτή αναφέρεται στο γεγονός ότι, δυνάμει του άρθρου 91, παράγραφος 2, του κανονισμού 1306/2013, το οποίο μνημονεύεται στη σκέψη 283 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, μόνον οι ευθέως αποδιδόμενες στον δικαιούχο γεωργό πράξεις ή παραλείψεις μπορούν να επισύρουν διοικητικές κυρώσεις, ενώ οι διαπιστώσεις στις οποίες βασίστηκε η επίδικη εκτελεστική απόφαση αφορούσαν τις πράξεις και τις παραλείψεις κράτους μέλους. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τη σκέψη 278 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, δεδομένου ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν θα ήταν δυνατό να επιβληθούν κυρώσεις σε γεωργούς, δεν υφίσταται κανένας δημοσιονομικός κίνδυνος για το οικείο Ταμείο, διότι δεν μπορούν να υπάρξουν διαφυγόντα έσοδα για αυτό.

95 Στις σκέψεις 294 έως 301 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο προέβη σε περαιτέρω εκτίμηση της επιχειρηματολογίας την οποία προέβαλε συναφώς η Ελληνική Δημοκρατία. Βάσει των διαπιστώσεων που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 294 έως 296 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στην πρώτη περίοδο της σκέψης 297 της εν λόγω αποφάσεως, ότι η Επιτροπή είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο βασικός έλεγχος «Πεδίο εφαρμογής και ποιότητα των επιτόπιων ελέγχων» υπήρξε εντελώς αναποτελεσματικός, οπότε το εν λόγω θεσμικό όργανο εδύνατο να ενεργήσει σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές.

96 Στην εν λόγω σκέψη 297, το Γενικό Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σημείο 4.2 των κατευθυντήριων γραμμών, δεχόμενο ότι, δυνάμει του τελευταίου αυτού σημείου, «το ποσοστό της διόρθωσης αφορά το μέρος της δαπάνης που παρουσιάζει κίνδυνο και ότι, στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης, αυτό σημαίνει ότι αν διαπιστωθούν παρατυπίες για κάποια από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, το σύνολο των ενισχύσεων που καταβάλλονται στους γεωργούς και ελέγχονται από την εν λόγω αρμόδια ελεγκτική αρχή, για τους οποίους ισχύει η ειδική απαίτηση σχετικά με την οποία έχουν διαπιστωθεί αδυναμίες, υπόκειται σε διόρθωση».

97 Επιπροσθέτως, όπως παρατήρησε το Γενικό Δικαστήριο στην εν λόγω σκέψη 297 και όπως προκύπτει από το ίδιο σημείο των κατευθυντήριων γραμμών, εάν οι όροι της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν ελέγχονται ή εάν οι έλεγχοι είναι πλημμελείς ή δεν διενεργούνται με την απαιτούμενη συχνότητα, οπότε καθίστανται πλήρως αναποτελεσματικοί ως προς την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, τότε θα επιβάλλεται διόρθωση 10 % σε επισφαλές ποσό 10 %, που οδηγεί στην επιβολή διόρθωσης 1 % στο συνολικό ποσό των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν σε γεωργούς για τους οποίους ισχύει η απαίτηση της πολλαπλής συμμόρφωσης που επηρεάστηκε από την ανεπάρκεια των ελέγχων.

98 Από την προαναφερθείσα σκέψη 297 προκύπτει ότι, σύμφωνα με το σημείο 4.2 των κατευθυντήριων γραμμών, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν άνευ σημασίας για τους σκοπούς της εκτίμησης του ύψους της δημοσιονομικής διόρθωσης που επιβλήθηκε με την επίδικη εκτελεστική απόφαση το γεγονός ότι οι διαπιστώσεις στις οποίες βασίστηκε η εν λόγω εκτελεστική απόφαση δεν μπορούσαν να οδηγήσουν στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων.

99 Εξάλλου, στη σκέψη 298 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, ως εκ της φύσεώς της, η κατ’ αποκοπήν διόρθωση δεν αντιστοιχεί σε ακριβή υπολογισμό του κινδύνου. Η εκτίμηση αυτή συνεπάγεται ότι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η δημοσιονομική διόρθωση που επιβλήθηκε με την επίδικη εκτελεστική απόφαση αντιστοιχεί σε δημοσιονομικό κίνδυνο για το οικείο Ταμείο, χωρίς όμως η Επιτροπή να υποχρεούται να αξιολογήσει τον κίνδυνο αυτόν προκειμένου να βεβαιωθεί ότι αντιστοιχεί ακριβώς στο ποσό της εν λόγω δημοσιονομικής διόρθωσης.

100 Η ανωτέρω εκτίμηση ουδόλως περιέχει πλάνη περί το δίκαιο. Πράγματι, όταν ένας βασικός έλεγχος είναι «εντελώς αναποτελεσματικός», οι δικαιούχοι στους οποίους πρέπει να επιβληθούν διοικητικές κυρώσεις δυνάμει της εφαρμοστέας νομοθεσίας και προς όφελος του οικείου Ταμείου διαφεύγουν συστηματικά τις κυρώσεις αυτές, χωρίς να είναι δυνατόν να εκτιμηθεί επακριβώς το ύψος των κυρώσεων που θα έπρεπε να έχουν επιβληθεί και, ως εκ τούτου, ο δημοσιονομικός κίνδυνος για το εν λόγω Ταμείο.

101 Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε, στη σκέψη 299 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι το άρθρο 43, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 1306/2013 αφορά τους κανόνες σχετικά με τη διάθεση των εσόδων που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από κυρώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με τους κανόνες της πολλαπλής συμμόρφωσης και δεν προβλέπει λόγους που να δικαιολογούν την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων.

102 Η Ελληνική Δημοκρατία εκτιμά, εν συνόψει, ότι το Γενικό Δικαστήριο εσφαλμένως έκρινε ότι η διάταξη αυτή δεν ασκεί επιρροή για την εκτίμηση της αναλογικότητας της δημοσιονομικής διόρθωσης που επιβλήθηκε με την επίδικη εκτελεστική απόφαση.

103 Δεδομένου, όμως, ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η επιβολή ή μη διοικητικών κυρώσεων και, ως εκ τούτου, η απουσία διαφυγόντων εσόδων για το οικείο Ταμείο λόγω της μη επιβολής τέτοιων κυρώσεων δεν ασκούν συναφώς επιρροή, ορθώς προέβη στην ίδια εκτίμηση όσον αφορά το άρθρο 43, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 1306/2013.

104 Κατά τέταρτον, η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι το Γενικό Δικαστήριο υπερέβη τη δικαιοδοσία του σε σχέση με την εκτίμηση του κατά πόσον η επίμαχη δημοσιονομική διόρθωση είναι δυσανάλογη ή όχι στο μέτρο που, αφ’ ης στιγμής ορισμένες διαπιστώσεις της Επιτροπής κλονίσθηκαν, όφειλε να αναθέσει στο εν λόγω θεσμικό όργανο την εκτίμηση του αναλογικού χαρακτήρα της διόρθωσης. Με την επίκριση αυτή, η Ελληνική Δημοκρατία βάλλει, κατ’ ουσίαν, κατά της σκέψης 300 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο συμπέρανε, χωρίς να υποπέσει σε αντίφαση, ότι η Επιτροπή δεν είχε παραβιάσει, μεταξύ άλλων, την αρχή της αναλογικότητας.

105 Ωστόσο, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως έκρινε ότι ορισμένες διαπιστώσεις της Επιτροπής έπρεπε να ανατραπούν. Στη σκέψη 296 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι η Ελληνική Δημοκρατία επικαλούνταν μόνον, και μάλιστα με ιδιαιτέρως συνοπτικό τρόπο, ορισμένα παραδείγματα όσον αφορά τρία από τα δέκα σημεία επί των οποίων η Επιτροπή είχε στηρίξει τις διαπιστώσεις της, ήτοι τα σημεία 13.1.1.3, 13.1.1.4 και 13.1.1.7 της συνοπτικής έκθεσης. Το Γενικό Δικαστήριο, χωρίς να εκφέρει κρίση ως προς το εάν ευσταθούν τα επίμαχα παραδείγματα, απεφάνθη ότι αυτά δεν αρκούν για να ανατραπούν τα συμπεράσματα της Επιτροπής τα οποία εξετέθησαν στα εν λόγω σημεία.

106 Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στην εν λόγω σκέψη 296, ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε επιτύχει, στο πλαίσιο των λόγων ακυρώσεως και των σκελών τέτοιων λόγων που είχαν ήδη εξεταστεί στις σκέψεις 25 έως 275 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, να κλονίσει τις διαπιστώσεις της Επιτροπής που περιλαμβάνονται στα σημεία 13.1.1.1 έως 13.1.1.10 της συνοπτικής έκθεσης.

107 Κατά συνέπεια, το Γενικό Δικαστήριο είχε στη διάθεσή του όλα τα στοιχεία προκειμένου να κρίνει αν η επίμαχη διόρθωση ήταν δυσανάλογη ή όχι, με αποτέλεσμα οι περιστάσεις της υπόθεσης επί της οποίας εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση να διαφέρουν από τις περιστάσεις της υπόθεσης επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 2020, Ελλάδα κατά Επιτροπής (Μόνιμοι βοσκότοποι) (C‑252/18 P, EU:C:2020:95, σκέψη 95), την οποία επικαλέστηκε η Ελληνική Δημοκρατία και στην οποία το Δικαστήριο, εκτιμώντας ότι η κατ’ αποκοπήν διόρθωση του 25 % είχε στηριχθεί σε διαπιστώσεις περί παρατυπιών και ότι η αναιρεσιβαλλόμενη στην υπόθεση εκείνη απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου έπρεπε να αναιρεθεί εν μέρει, έκρινε ότι η Επιτροπή όφειλε να πραγματοποιήσει νέα συνολική εκτίμηση προκειμένου να εξακριβωθεί αν το εν λόγω ποσοστό διόρθωσης παρέμενε δικαιολογημένο.

108 Ως εκ τούτου, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

109 Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται, πρώτον, ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως την οποία υπέχει.

110 Στη σκέψη 75 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο δεν στηρίχθηκε, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, επί των στοιχείων του φακέλου, αλλά εξέφερε την κρίση του κατά παραμόρφωση αυτών, και, εν πάση περιπτώσει, δεν παρέθεσε επαρκή και συνεκτική αιτιολογία. Ειδικότερα, στη συνοπτική έκθεση δεν εξειδικεύεται ο αριθμός των εκθέσεων που ελέγχθηκαν, στοιχείο το οποίο η Επιτροπή μνημόνευσε για πρώτη φορά στο υπόμνημα αντικρούσεως ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.

111 Επιπλέον, από τη συνοπτική έκθεση προκύπτει ότι η Επιτροπή έλαβε υπόψη της το στοιχείο βʹ του σημείου I.3 του κεφαλαίου I του τμήματος IX του παραρτήματος III του κανονισμού 853/2004, το οποίο μνημονεύεται στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και ως προς το οποίο η Ελληνική Δημοκρατία είχε υποστηρίξει ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου ότι είναι εφαρμοστέο εν προκειμένω. Πλην όμως, κατά τη σκέψη 82 της αποφάσεως αυτής, η επίδικη εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής στηριζόταν στο σημείο Ι.2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κεφαλαίου αυτού. Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο, αντί να διαπιστώσει ότι η Επιτροπή απέτυχε να προσδιορίσει το είδος της διαπιστωθείσας παράβασης, απέρριψε τους ισχυρισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας χωρίς να εξηγεί τους λόγους για τους οποίους, κατ’ αυτό, νομίμως περιελήφθησαν στην επίδικη εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής πλείονες διακριτές νομικές βάσεις ελλείψει ευρημάτων που να αντιστοιχούν σε καθεμία από τις νομικές αυτές βάσεις.

112 Κατά την άποψη της Ελληνικής Δημοκρατίας, οι σκέψεις 108 και 169 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι εκθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ πρέπει να έχουν συνταχθεί προτού καταστεί δυνατόν να ελεγχθεί από την Επιτροπή η ορθότητα και η ακρίβειά τους, είναι επίσης ελλιπώς αιτιολογημένες και αντίθετες προς τα διδάγματα της κοινής πείρας. Δεν μπορεί να συγκεντρώνονται αποδεικτικά στοιχεία για την απόδειξη στιγμιαίου γεγονότος που δεν υφίσταται κατά τον χρόνο του επιτόπιου ελέγχου, αλλά ανέκυψε κατά τον χρόνο του ελέγχου της Επιτροπής, όπως είναι, εν προκειμένω, η έλλειψη ενωτίων ή η ύπαρξη συγκεκριμένου αριθμού ζώων σε μια εκμετάλλευση.

113 Δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, στις σκέψεις 189 έως 193 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα το άρθρο 71 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014. Από τη διάταξη αυτή καθώς και από το άρθρο 51, παράγραφος 2, του εν λόγω κανονισμού προκύπτει ότι υποκείμενο του επιτοπίου ελέγχου των απαιτήσεων και προτύπων της πολλαπλής συμμόρφωσης είναι μόνον ο δικαιούχος ενισχύσεως που έχει υποβάλει αίτηση ενισχύσεως. Συναφώς, η απόφαση της 7ης Αυγούστου 2018, Château du Grand Bois (C‑59/17, EU:C:2018:641, σκέψεις 28 και 31), επιβεβαιώνει ότι απαιτείται η συναίνεση του οικείου φορέα της εκμεταλλεύσεως στον έλεγχο.

114 Κατά την άποψη της Ελληνικής Δημοκρατίας, ο επιτόπιος έλεγχος και, κατά μείζονα λόγο, ο έλεγχος που μπορεί να οδηγήσει σε κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 97, παράγραφος 1, του κανονισμού 1306/2013 δύνανται να διεξαχθούν μόνον εφόσον έχει υποβληθεί αίτηση από τον δικαιούχο. Επιπλέον, το οικείο κράτος μέλος δεν έχει την υποχρέωση να κατανέμει ισομερώς κατά τη διάρκεια του έτους τους επιτόπιους ελέγχους, όπως επιβεβαιώνεται από το άρθρο 26 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014.

115 Η Επιτροπή φρονεί ότι οι αιτιάσεις σχετικά με την εξακρίβωση των πραγματικών περιστατικών και την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων στην οποία προέβη το Γενικό Δικαστήριο στις σκέψεις 82, 88, 108 και 169 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως είναι απαράδεκτες και, εν πάση περιπτώσει, ότι ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

116 Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει, κατά πρώτον, ότι με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 75, 82, 88, 108 και 169 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν πληρούται η υποχρέωση του Γενικού Δικαστηρίου να αιτιολογεί τις αποφάσεις του, δυνάμει του άρθρου 36 και του άρθρου 53, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

117 Υπενθυμίζεται ότι όπως προκύπτει από το άρθρο 256 ΣΛΕΕ και από το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αίτηση αναιρέσεως περιορίζεται σε νομικά ζητήματα. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να διαπιστώνει και να εκτιμά τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά καθώς και τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβάλλονται στην κρίση του. Η εκτίμηση των εν λόγω πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων δεν συνιστά, υπό την επιφύλαξη της περίπτωσης παραμόρφωσής τους, νομικό ζήτημα υποκείμενο, ως τέτοιο, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου [απόφαση της 16ης Απριλίου 2026, Colombani κατά ΕΥΕΔ (Παθητική ή συλλογική παρενόχληση), C‑343/23 P, EU:C:2026:294, σκέψη 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία].

118 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη η επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας που αφορά τη δεύτερη περίοδο της σκέψης 108 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα ότι οι διαπιστώσεις της Επιτροπής ερείδονταν επί στοιχείων που εντόπισε σε χρόνο μεταγενέστερο του διενεργηθέντος από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στις 2 και στις 3 Νοεμβρίου 2017 επιτόπιου ελέγχου, καθώς και τη σκέψη 169 της αποφάσεως αυτής, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, μεταξύ άλλων, το επιχείρημα ότι τα αποτελέσματα της έρευνας του εν λόγω θεσμικού οργάνου δεν μπορούν να στοιχειοθετήσουν παράλειψη στον επιτόπιο έλεγχο που διεξήγαγε ο ΟΠΕΚΕΠΕ έξι μήνες νωρίτερα. Πράγματι, με την προμνησθείσα επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας ζητείται από το Δικαστήριο να προβεί σε νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων.

119 Αντιθέτως, οι αιτιάσεις που αφορούν τις σκέψεις 75, 82, 88 και 108 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως είναι παραδεκτές, στο μέτρο που η Ελληνική Δημοκρατία διατείνεται, χωρίς να αμφισβητεί πραγματικές διαπιστώσεις ή την εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων, ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωσή του να αιτιολογεί τις αποφάσεις του.

120 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι η υποχρέωση αιτιολογήσεως των αποφάσεών του, την οποία υπέχει το Γενικό Δικαστήριο από το άρθρο 36 και το άρθρο 53, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν του επιβάλλει να παραθέτει σκεπτικό το οποίο να ακολουθεί αναλυτικά και έναν προς έναν όλους τους λόγους που προβάλλουν οι διάδικοι. Επομένως, κατά πάγια νομολογία, η αιτιολογία μπορεί να συνάγεται εμμέσως, υπό την προϋπόθεση ότι παρέχει τη δυνατότητα στους μεν ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθη η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, στο δε Δικαστήριο να διαθέτει επαρκή στοιχεία ώστε να ασκήσει τον έλεγχό του (απόφαση της 18ης Δεκεμβρίου 2025, PAN Europe κατά Επιτροπής, C‑316/24 P, EU:C:2025:992, σκέψη 99 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

121 Εν προκειμένω, πρώτον, στη σκέψη 75 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι από την έγγραφη διαδικασία προέκυπτε ότι η διαπίστωση της Επιτροπής η οποία περιέχεται στο σημείο 13.1.1.2 της συνοπτικής έκθεσης στηρίζεται στην εξέταση 24 φακέλων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2016 και 26 φακέλων για το έτος υποβολής αιτήσεων 2017. Όπως επισήμανε η Επιτροπή, οι πληροφορίες αυτές, από τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε ότι η Ελληνική Δημοκρατία δεν είχε αποδείξει την απουσία συστημικού προβλήματος σοβαρών ελλείψεων, διαλαμβάνονται σαφώς σε παράρτημα του δικογράφου της προσφυγής που κατατέθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου.

122 Επομένως, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, η εν λόγω σκέψη 75 περιέχει αιτιολογία επαρκή, συνεκτική και ερειδόμενη επί των στοιχείων της δικογραφίας.

123 Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο περιέγραψε, στις σκέψεις 79 έως 85 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τα σχετικά στοιχεία του σημείου 13.1.1.3 της συνοπτικής έκθεσης, το οποίο αφορά το «[π]εδίο εφαρμογής των επιτόπιων ελέγχων των απαιτήσεων που αφορούν την ασφάλεια των τροφίμων – Βρουκέλλωση – ΚΑΔ 4», και, στις σκέψεις 86 και 87 της εν λόγω αποφάσεως, τη σχετική εφαρμοστέα ρύθμιση. Ειδικότερα, στη σκέψη 87 της εν λόγω αποφάσεως παρατίθεται απόσπασμα, αντιστοίχως, του παραρτήματος III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, και του παραρτήματος III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού 853/2004.

124 Στη σκέψη 88 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η Επιτροπή είχε στηρίξει τη διαπίστωσή της που περιέχεται στο σημείο 13.1.1.3 της συνοπτικής έκθεσης σε πλείονες διακριτές νομικές βάσεις, όπως ιδίως αυτές που μνημονεύθηκαν στις σκέψεις 79, 86 και 87 της εν λόγω αποφάσεως. Απέρριψε το επιχείρημα της Ελληνικής Δημοκρατίας σχετικά με το στοιχείο βʹ του σημείου I.3 του κεφαλαίου I του τμήματος IX του παραρτήματος III του κανονισμού 853/2004, με το σκεπτικό ότι από τη συνοπτική έκθεση προέκυπτε ότι η Επιτροπή όντως είχε λάβει υπόψη τη διάταξη αυτή και είχε υπογραμμίσει ότι η εξακρίβωση της συμμόρφωσης του δικαιούχου με την εν λόγω διάταξη περιελάμβανε την απαίτηση ύπαρξης συμμορφούμενων αρχείων εμβολιασμού.

125 Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, το Γενικό Δικαστήριο δεν εξήγησε, στην εν λόγω σκέψη 88, τους λόγους για τους οποίους έκρινε ότι νομίμως η Επιτροπή περιέλαβε στην επίδικη εκτελεστική απόφαση πλείονες διακριτές νομικές βάσεις, ήτοι το παράρτημα III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού 853/2004 και το παράρτημα III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.3, στοιχείο βʹ, του κανονισμού αυτού, καίτοι το εν λόγω θεσμικό όργανο δεν είχε προβεί σε διαπιστώσεις που να αντιστοιχούν σε καθεμία από τις νομικές αυτές βάσεις. Ωστόσο, η εν λόγω αντιστοίχιση προκύπτει σαφώς από μια ανάγνωση, στο σύνολό τους, των σχετικών σκέψεων της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

126 Συγκεκριμένα, αφενός, στη σκέψη 82 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, κατά την Επιτροπή, ένα δελτίο εμβολιασμού με ημερομηνία 24 Μαΐου 2016 δεν είχε επιβεβαιώσει τη συμμόρφωση της εκμετάλλευσης με τις διατάξεις του παραρτήματος III, τμήμα IX, κεφάλαιο I, σημείο I.2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού 853/2004 κατά τον χρόνο διεξαγωγής του ελέγχου στις 24 Οκτωβρίου 2017, δεδομένου ότι δεν είχαν συμπληρωθεί ούτε τα πεδία του εν λόγω δελτίου που αφορούν τις συνθήκες υγιεινής κατά το προηγούμενο έτος ούτε το πεδίο που αφορά την περίοδο ισχύος και, επιπλέον, είχε παρέλθει η μέγιστη περίοδος ισχύος του εγγράφου.

127 Αφετέρου, από τη σκέψη 84 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή επισήμανε ότι η εξακρίβωση της συμμόρφωσης δικαιούχου με τις διατάξεις που αφορούν τη χρήση γάλακτος προερχόμενου από εμβολιασμένα ζώα αποτελεί επίσης μέρος των απαιτήσεων της ΚΑΔ 4, δυνάμει του τμήματος IX, κεφάλαιο I, σημείο I.3, στοιχείο βʹ, του παραρτήματος III του κανονισμού 853/2004.

128 Περαιτέρω, στη σκέψη 85 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εξήγησε για ποιους λόγους, κατά την Επιτροπή, δεν είχαν τηρηθεί οι εφαρμοστέες απαιτήσεις, ήτοι ανέφερε, αφενός, ότι σε μια έκθεση ελέγχου αναφερόταν η συμμόρφωση του γεωργού με τους εμβολιασμούς κατά της βρουκέλωσης παρά το γεγονός ότι, κατά τον επιτόπιο έλεγχο, δεν βρέθηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι είχαν διενεργηθεί εμβολιασμοί και, αφετέρου, ότι οι ελληνικές αρχές δεν θεωρούν την καταγραφή των εμβολιασμών στα ιατρικά αρχεία νομική απαίτηση εάν οι εν λόγω εμβολιασμοί διενεργούνται από κρατικούς κτηνιάτρους.

129 Τρίτον, στην πρώτη περίοδο της σκέψης 108 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, κατά λογική αναγκαιότητα, οι εκθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ πρέπει να έχουν συνταχθεί προτού καταστεί δυνατόν να ελεγχθεί η ορθότητα και η ακρίβειά τους από τη ΓΔ Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης.

130 Κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η κρίση αυτή είναι ελλιπώς αιτιολογημένη και αντίθετη προς τα διδάγματα της κοινής πείρας. Όμως, μια τέτοια κρίση, η οποία είναι αυτονόητη, δεν απαιτεί καμία πρόσθετη αιτιολογία.

131 Κατά δεύτερον, δυνάμει του άρθρου 71, παράγραφος 1, τέταρτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, κάθε δικαιούχος που επιλέγεται για επιτόπιο έλεγχο ελέγχεται σε χρονική στιγμή κατά την οποία μπορεί να επαληθευθεί η συμμόρφωση με την πλειονότητα των απαιτήσεων και προτύπων για τα οποία επελέγη. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κατά τη διάρκεια του έτους επιτυγχάνεται το κατάλληλο επίπεδο ελέγχου για όλες τις απαιτήσεις και τα πρότυπα.

132 Στη σκέψη 189 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο εκτίμησε ότι ορθώς έκρινε η Επιτροπή ότι κατά τη διάρκεια του έτους δεν είχε επιτευχθεί κατάλληλο επίπεδο ελέγχου των απαιτήσεων των ΚΑΔ 1, 2 και 10 όπως απαιτείται από την προμνησθείσα διάταξη και ότι, συνεπώς, οι επιτόπιοι έλεγχοι παρουσίαζαν ελλείψεις. Από τη σκέψη 190 της αποφάσεως αυτής, καθώς και από τις διευκρινίσεις που περιλαμβάνονται στις σκέψεις 191 έως 193 της εν λόγω αποφάσεως, προκύπτει ότι το ανωτέρω συμπέρασμα δεν μπορούσε να ανατραπεί με βάση τους ισχυρισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας σύμφωνα με τους οποίους δεν δύναται να διεξαχθεί λυσιτελής και αποτελεσματικός επιτόπιος έλεγχος αν δεν έχει υποβληθεί αίτηση ενίσχυσης.

133 Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, με τη συλλογιστική αυτή, το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το άρθρο 71, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014.

134 Συναφώς, παρατηρείται ότι από το γράμμα της διατάξεως αυτής δεν προκύπτει ότι λυσιτελής και αποτελεσματικός επιτόπιος έλεγχος δύναται να διεξαχθεί και να επισύρει διοικητική κύρωση μόνο μετά την υποβολή αίτησης ενίσχυσης.

135 Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο κρίνοντας, στη σκέψη 191 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι, εάν, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, τα κράτη μέλη μπορούν να αποκλείουν συστηματικά τους ελέγχους για τμήμα του έτους, τούτο θα καθιστούσε εντελώς αναποτελεσματικούς, ή και ανύπαρκτους, τους ελέγχους που απαιτούνται βάσει της εν λόγω διάταξης.

136 Ούτε η σκέψη 192 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως εμπεριέχει νομικά σφάλματα. Όπως ορθώς επισημαίνει το Γενικό Δικαστήριο, από την αιτιολογική σκέψη 70 του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014 προκύπτει ότι είναι σημαντικό να διενεργούνται επιτόπιοι έλεγχοι σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση πριν από την παραλαβή του συνόλου των αιτήσεων. Συναφώς, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η συγκεκριμένη αιτιολογική σκέψη, ερμηνευόμενη σε συνδυασμό με το άρθρο 69, παράγραφος 4, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, δεν υπογραμμίζει «τον εξαιρετικό χαρακτήρα των επιτόπιων ελέγχων σχετικά με την πολλαπλή συμμόρφωση πριν από την παραλαβή του συνόλου των αιτήσεων, αλλά την αναγκαιότητα και τη σημασία των ελέγχων στο πλαίσιο του συστήματος ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης μέσω μερικής επιλογής του δείγματος ελέγχου».

137 Η αιτιολογική σκέψη 73 του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού, τη μη εξέταση της οποίας προσάπτει η Ελληνική Δημοκρατία στο Γενικό Δικαστήριο, δεν παρέχει κανένα άλλο κρίσιμο στοιχείο συναφώς, δεδομένου ότι απλώς διαλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ότι θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ο χρόνος της επιτόπιας επίσκεψης και ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι εντός του ίδιου ημερολογιακού έτους διενεργείται αντιπροσωπευτικός και αποτελεσματικός έλεγχος της τήρησης των απαιτήσεων και προτύπων.

138 Εξάλλου, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε, στη σκέψη 193 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η απόφαση της 7ης Αυγούστου 2018, Château du Grand Bois (C‑59/17, EU:C:2018:641, σκέψεις 24 και 31), δεν αφορούσε το ζήτημα εάν γεωργός ο οποίος δεν έχει αιτηθεί να λάβει ενίσχυση υποχρεούτο να υποστεί επιτόπιο έλεγχο, αλλά το ζήτημα εάν επιτρεπόταν σε υπαλλήλους που διενεργούν επιτόπιο έλεγχο να εισέλθουν σε γεωργική εκμετάλλευση χωρίς τη συναίνεση του φορέα της εκμεταλλεύσεως. Η διαπίστωση αυτή ισχύει και όσον αφορά τη σκέψη 28 της ανωτέρω αποφάσεως, η οποία μνημονεύεται στην αίτηση αναιρέσεως.

139 Η συλλογιστική του Γενικού Δικαστηρίου δεν κλονίζεται από το άρθρο 51, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, στο οποίο παραπέμπει η Ελληνική Δημοκρατία. Πράγματι, καίτοι από την εν λόγω διάταξη προκύπτει ότι οι επιτόπιοι έλεγχοι στους οποίους αυτή αναφέρεται μπορούν να διενεργηθούν μόνο μετά την υποβολή αίτησης ενίσχυσης, η εν λόγω διάταξη δεν έχει εφαρμογή στους επίμαχους εν προκειμένω ελέγχους, ήτοι στους επιτόπιους ελέγχους στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης, οι οποίοι διέπονται από διαφορετικό νομικό καθεστώς, προβλεπόμενο στα άρθρα 68 έως 72 του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού.

140 Τέλος, η Ελληνική Δημοκρατία επικαλείται, a contrario, το άρθρο 26, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, το οποίο απαιτεί οι επιτόπιοι έλεγχοι να «κατανέμονται σε όλη τη διάρκεια του έτους» για τους σκοπούς των μέτρων αγροτικής ανάπτυξης, προκειμένου να αποδείξει ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, του εν λόγω εκτελεστικού κανονισμού δεν περιλαμβάνει τέτοια απαίτηση.

141 Εντούτοις, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι δύο αυτές διατάξεις περιέχουν διαφορετικές απαιτήσεις, ουδεμία συνέπεια μπορεί να συναχθεί εξ αυτού στην υπό κρίση υπόθεση, δεδομένου ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, από την ανάλυση του Γενικού Δικαστηρίου δεν προκύπτει ότι το άρθρο 71, παράγραφος 1, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014 επιβάλλει στο οικείο κράτος μέλος την υποχρέωση να κατανέμει ισομερώς, κατά τη διάρκεια του έτους, τους επιτόπιους ελέγχους.

142 Συναφώς, διευκρινίζεται, όπως επισήμανε η Επιτροπή, ότι, υπό το πρίσμα του άρθρου 71, παράγραφος 1, τέταρτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 809/2014, απαιτείται αλλά και αρκεί το χρονικό σημείο των επιτόπιων ελέγχων να είναι προσαρμοσμένο στους κινδύνους που είναι κρίσιμοι για τους σκοπούς των εφαρμοστέων απαιτήσεων και προτύπων πολλαπλής συμμόρφωσης.

143 Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι ο τρίτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.

Επί του τετάρτου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

144 Με τον τέταρτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ισχυρίζεται ότι η σκέψη 322 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με την οποία το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημά της ότι η Επιτροπή έπρεπε να αξιολογήσει τον κίνδυνο για το οικείο Ταμείο βάσει του κινδύνου δημοσιονομικής ζημίας από τη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων, αντιφάσκει προς τη σκέψη 325 της αποφάσεως αυτής, από την οποία προκύπτει ότι η έλλειψη ελέγχου επιφέρει, ενδεχομένως, ματαίωση εσόδων λόγω της μη επιβολής τέτοιων κυρώσεων, όπερ έχει ως αποτέλεσμα να ζημιώνεται ο προϋπολογισμός της Ένωσης.

145 Οι σκέψεις 323 και 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως βασίζονται, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, σε επιλογή μεταξύ περισσότερων ερμηνειών των κρίσιμων διατάξεων, ενώ οι διατάξεις αυτές είναι σαφείς και δεν χρήζουν ερμηνείας. Αντιθέτως προς τα εκτιθέμενα στη σκέψη 327 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η οποία είναι εσφαλμένη και αντιφατικώς, άλλως ελλιπώς, αιτιολογημένη, η Ελληνική Δημοκρατία δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει σαφώς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της.

146 Επιπλέον, το συμπέρασμα ότι το άρθρο 12, παράγραφος 7, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 εφαρμόζεται στις διορθώσεις στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης είναι εσφαλμένο. Ο κίνδυνος δημοσιονομικής ζημίας για το οικείο Ταμείο, ο οποίος αξιολογείται βάσει της δημοσιονομικής ζημίας από τη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων, δεν εμπίπτει σε καμία από τις περιπτώσεις τις οποίες αφορά η διάταξη αυτή, η οποία εισάγει εξαίρεση και η οποία είναι, ως εκ τούτου, στενά ερμηνευτέα.

147 Η «μη συμμόρφωση» ορίζεται τόσο στο άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 2, στοιχείο βʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 όσο και στο σημείο 1.2 των κατευθυντήριων γραμμών, συγκεκριμένα κατ’ αντιδιαστολή προς την έννοια της «παρατυπίας». Το Γενικό Δικαστήριο, όμως, κακώς εξομοίωσε, στη σκέψη 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τη «μη συμμόρφωση» προς την «παρατυπία», όπως αυτή ορίζεται στη σκέψη 324 της αποφάσεως αυτής. Συναφώς, οι διοικητικές κυρώσεις στην πολλαπλή συμμόρφωση δεν εμπίπτουν στους ίδιους πόρους της Ένωσης, δεδομένου ότι, δυνάμει του άρθρου 43, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, και παράγραφος 2, του κανονισμού 1306/2013, συνιστούν έσοδα για ειδικό προορισμό, ήτοι τη χρηματοδότηση των δαπανών των γεωργικών ταμείων.

148 Επιπλέον, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, οι σκέψεις 341 και 344 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, με τις οποίες το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό της με τον οποίο προβλήθηκε ότι, στην επίδικη εκτελεστική απόφαση, καθορίστηκε το ύψος της επιβληθείσας διόρθωσης υψηλότερα από το προσωρινό ύψος που διαλαμβανόταν στην επιστολή αρχικών διαπιστώσεων, παραβαίνουν το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 και παραβιάζουν την αρχή της απαγόρευσης της επί τα χείρω αντιμετώπισης του οικείου κράτους μέλους, την οποία ουδόλως εξέτασε το Γενικό Δικαστήριο.

149 Συναφώς, από το άρθρο 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013 και από το άρθρο 34, παράγραφος 2, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, και δη σύμφωνα με την αρχή αυτή, προκύπτει όχι μόνον ότι η επιστολή αρχικών διαπιστώσεων πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις διαπιστώσεις της Επιτροπής που στοιχειοθετούν ελλείψεις ως προς τη συμμόρφωση, αλλά και ότι η εν λόγω επιστολή πρέπει να περιλαμβάνει και τον μέγιστο κίνδυνο που συνεπάγεται καθεμία από τις διαπιστώσεις της για το οικείο Ταμείο.

150 Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Ελληνικής Δημοκρατίας, από τη σκέψη 347 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Επιτροπή μετέβαλε τη νομική βάση της προταθείσας αυξημένης διόρθωσης, αφού δέχθηκε τα επιχειρήματα των ελληνικών αρχών για το ότι δεν συνέτρεχε η περίπτωση του στοιχείου γʹ της παραγράφου 7 του άρθρου 12 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014. Ωστόσο, η περίσταση που αναφέρεται στο στοιχείο γʹ είναι διακριτή από εκείνη του στοιχείου αʹ της εν λόγω παραγράφου 7. Συναφώς, ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι το ποσοστό διόρθωσης δεν αυξήθηκε, η διόρθωση περιλαμβάνει μια ποιοτική συνιστώσα, η οποία αποτυπώνεται σε συγκεκριμένη νομική βάση. Συντρέχει reformatio in peius όταν, για να διατηρηθεί το αναγγελθέν ποσοστό διόρθωσης, η Επιτροπή μεταβάλλει εν συνεχεία την αρχικώς επιλεγείσα νομική βάση.

151 Η Επιτροπή αντικρούει την επιχειρηματολογία αυτή.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

152 Ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως βάλλει κατά των σκέψεων 322, 323, 325, 327, 341, 344 και 347 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, αντιβαίνουν στο άρθρο 12, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 και στο άρθρο 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013.

153 Πρώτον, υπενθυμίζεται ότι οι σκέψεις 322 έως 326 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως αφορούν την αιτίαση της Ελληνικής Δημοκρατίας, η οποία απορρίφθηκε στη σκέψη 326 της αποφάσεως αυτής, περί εσφαλμένης εφαρμογής του άρθρου 12, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014.

154 Η εν λόγω διάταξη προβλέπει ότι, κατά τον καθορισμό του ύψους των κατ’ αποκοπήν διορθώσεων, η Επιτροπή λαμβάνει ειδικά υπόψη την περίσταση ότι ένας ή περισσότεροι από τους βασικούς ελέγχους δεν διενεργούνται ή διενεργούνται ελλιπώς ή με περιορισμένη συχνότητα ώστε να κρίνονται αναποτελεσματικοί όσον αφορά τον καθορισμό της επιλεξιμότητας της αίτησης ή την πρόληψη παρατυπιών, περίσταση η οποία αποδεικνύει αυξημένη σοβαρότητα των ελλείψεων που συνιστά μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας για τον προϋπολογισμό της Ένωσης.

155 Στη σκέψη 322 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παρέπεμψε στην ανάλυση που εκτέθηκε στις σκέψεις 293 έως 300 της αποφάσεως αυτής προκειμένου να απορρίψει την εν λόγω αιτίαση στο μέτρο που ερείδεται στον ισχυρισμό ότι, στον τομέα της πολλαπλής συμμόρφωσης, η Επιτροπή έπρεπε να αξιολογήσει τον κίνδυνο για το οικείο Ταμείο βάσει του κινδύνου δημοσιονομικής ζημίας από τη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων.

156 Οι σκέψεις 293 έως 300 της εν λόγω αποφάσεως ουδόλως ενέχουν πλάνη περί το δίκαιο, όπως προκύπτει από τις σκέψεις 93 έως 103 της παρούσας αποφάσεως, οπότε το ίδιο ισχύει και για την εν λόγω σκέψη 322, η οποία παραπέμπει σε αυτές.

157 Εξάλλου, στη σκέψη 323 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι από το σημείο 13.1.3 της συνοπτικής έκθεσης προκύπτει ότι, προκειμένου να εφαρμόσει το άρθρο 12, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014 στην πολλαπλή συμμόρφωση, η Επιτροπή ερμήνευσε το χωρίο της διάταξης «όσον αφορά τον καθορισμό της επιλεξιμότητας της αίτησης ή την πρόληψη παρατυπιών», το οποίο επαναλαμβάνεται στο σημείο 3.2 των κατευθυντήριων γραμμών, ως έχον την έννοια «όσον αφορά την εξακρίβωση της συμμόρφωσης του δικαιούχου με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης». Περαιτέρω, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, στο υπόμνημα αντικρούσεως της Επιτροπής, το εν λόγω θεσμικό όργανο εκτίμησε ότι η φράση «πρόληψη παρατυπιών», η οποία περιέχεται στην εν λόγω διάταξη, μπορούσε να ερμηνευθεί ως «αποφυγή περιπτώσεων μη συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης».

158 Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε, στη σκέψη 324 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η έννοια της «παρατυπίας» ορίζεται στο σημείο 1.2 των κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο παραπέμπει στο άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού 1306/2013. Η τελευταία αυτή διάταξη παραπέμπει, με τη σειρά της, στο άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 2988/95, κατά το οποίο «[π]αρατυπία συνιστά κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου που προκύπτει από πράξη ή παράλειψη ενός οικονομικού φορέα, με πραγματικό ή ενδεχόμενο αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο γενικός προϋπολογισμός των Κοινοτήτων ή προϋπολογισμός διαχειριζόμενος από τις Κοινότητες, είτε με τη μείωση ή ματαίωση εσόδων που προέρχονται από ίδιους πόρους που εισπράττονται απευθείας για λογαριασμό της Κοινότητας, είτε με αδικαιολόγητη δαπάνη».

159 Στη σκέψη 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού, στην πρώτη περίοδο της εν λόγω σκέψης, ότι η πρόληψη παρατυπιών μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια της πρόληψης των παραβάσεων, εκ μέρους των δικαιούχων, του εφαρμοστέου εν προκειμένω ενωσιακού δικαίου, δηλαδή «της αποφυγής περιπτώσεων μη συμμόρφωσης των δικαιούχων με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης». Συγκεκριμένα, κατά το Γενικό Δικαστήριο, όπως προκύπτει από τη δεύτερη περίοδο της εν λόγω σκέψης, όταν οι έλεγχοι των αρμοδίων αρχών στο πλαίσιο της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν διενεργούνται ή διενεργούνται με τόσο ελλιπή τρόπο ή με τόσο περιορισμένη συχνότητα ώστε να κρίνονται αναποτελεσματικοί, δεν διασφαλίζεται η πρόληψη παρατυπιών εκ μέρους των δικαιούχων. Πάντοτε κατά το Γενικό Δικαστήριο, αυτή η έλλειψη ελέγχου ή οι αδυναμίες που επισημάνθηκαν στους διενεργηθέντες ελέγχους επιφέρουν, ενδεχομένως, ματαίωση εσόδων λόγω της μη επιβολής κυρώσεων, όπερ έχει ως αποτέλεσμα να ζημιώνεται ο προϋπολογισμός της Ένωσης, όπως προκύπτει από την τρίτη περίοδο της σκέψης 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

160 Από τη συνδυασμένη ερμηνεία των τριών περιόδων που συναπαρτίζουν τη σκέψη 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η έλλειψη ελέγχου ή οι αδυναμίες που επισημαίνονται στους διενεργηθέντες ελέγχους εμποδίζουν την πρόληψη ενδεχόμενων παρατυπιών εκ μέρους των δικαιούχων, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού 1306/2013, στο οποίο παραπέμπει η σκέψη 324 της εν λόγω αποφάσεως, δεδομένου ότι η απουσία αποτρεπτικού αποτελέσματος λόγω της μη επιβολής κυρώσεων συνεπάγεται αδικαιολόγητες δαπάνες χρηματοδοτούμενες από τον προϋπολογισμό της Ένωσης, προς όφελος δικαιούχων που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης.

161 Η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι η εν λόγω σκέψη 325 όχι μόνον είναι εσφαλμένη, αλλά και αντιφάσκει προς τις σκέψεις 322 και 324 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

162 Πλην όμως, αφενός, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει το εν λόγω κράτος μέλος, από το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο 2, στοιχείο βʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 640/2014 ή από το σημείο 1.2 των κατευθυντήριων γραμμών ουδόλως προκύπτει ότι οι περιπτώσεις στις οποίες οι δικαιούχοι δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης δεν μπορούν να συνιστούν «παρατυπίες», κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, στοιχείο ζʹ, του κανονισμού 1306/2013, στο οποίο παραπέμπει η σκέψη 324 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

163 Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο δεν έκρινε ότι η επίμαχη παρατυπία συνίσταται στη μη επιβολή διοικητικών κυρώσεων. Μια τέτοια κρίση δεν θα συνδεόταν με τον ορισμό της έννοιας της «παρατυπίας», όπως αυτός εκτίθεται στη σκέψη 324 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ούτε με τις δύο πρώτες περιόδους της σκέψης 325 της αποφάσεως αυτής.

164 Με την τρίτη περίοδο της εν λόγω σκέψης 325, το Γενικό Δικαστήριο απάντησε στο τελευταίο σκέλος της επιχειρηματολογίας της Ελληνικής Δημοκρατίας, το οποίο συνοψίσθηκε στη σκέψη 307 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη ελέγχου ή οι αδυναμίες που επισημάνθηκαν στους ελέγχους επιφέρουν, ενδεχομένως, ματαίωση εσόδων λόγω της μη επιβολής κυρώσεων, όπερ έχει ως αποτέλεσμα να ζημιώνεται ο προϋπολογισμός της Ένωσης, τούτο συνάδει δε προς τη σκέψη 322 της αποφάσεως αυτής και είναι σε συμφωνία με όσα προκύπτουν από τη σκέψη 100 της παρούσας αποφάσεως.

165 Δεύτερον, στη σκέψη 327 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, χάρη στις διατάξεις που μνημονεύθηκαν στις σκέψεις 322 έως 326 της εν λόγω αποφάσεως, η Ελληνική Δημοκρατία ήταν σε θέση να γνωρίζει σαφώς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της και να λαμβάνει αναλόγως τα μέτρα της, οπότε το επιχείρημα του εν λόγω κράτους μέλους που αντλείτο από παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου έπρεπε να απορριφθεί.

166 Η Ελληνική Δημοκρατία θεωρεί ότι η ανάλυση αυτή είναι εσφαλμένη και αντιφατικώς, άλλως ελλιπώς, αιτιολογημένη, καθόσον, κατά την άποψή της, οι σκέψεις 323 και 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως στηρίζονται σε επιλογή μεταξύ περισσότερων ερμηνειών των κρίσιμων διατάξεων, ενώ οι διατάξεις αυτές είναι σαφείς και δεν χρήζουν ερμηνείας.

167 Πλην όμως, ούτε οι ερμηνείες της Επιτροπής που περιγράφονται στη σκέψη 323 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και υπομνήσθηκαν στη σκέψη 157 της παρούσας αποφάσεως ούτε η κρίση του Γενικού Δικαστηρίου που περιέχεται στην πρώτη περίοδο της σκέψης 325 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και μνημονεύθηκε στη σκέψη 159 της παρούσας αποφάσεως είναι εσφαλμένες. Από το γεγονός ότι η Ελληνική Δημοκρατία πρότεινε διαφορετική ερμηνεία της επίμαχης ρυθμίσεως, ερμηνεία την οποία το Γενικό Δικαστήριο, ορθώς και κατά τρόπο αιτιολογημένο, έκρινε εσφαλμένη, δεν μπορεί να συναχθεί ότι η εν λόγω ρύθμιση δεν είναι σαφής και ακριβής.

168 Κατ’ ακολουθίαν, η Ελληνική Δημοκρατία είχε τη δυνατότητα να γνωρίζει άνευ αμφισημίας τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της και να λάβει κατά συνέπεια τα μέτρα της, τούτο δε σύμφωνα με την αρχή της ασφάλειας δικαίου [πρβλ. απόφαση της 8ης Μαρτίου 2022, Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld (Άμεσο αποτέλεσμα), C‑205/20, EU:C:2022:168, σκέψη 46].

169 Τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέβη το άρθρο 52, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 1306/2013 και το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 καθώς και ότι παραβίασε την αρχή της απαγόρευσης της επί τα χείρω αντιμετώπισης του οικείου κράτους μέλους απορρίπτοντας, στις σκέψεις 341 και 344 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το επιχείρημα ότι, με την επίδικη εκτελεστική απόφαση, είχε καθοριστεί το ύψος της επιβληθείσας διόρθωσης υψηλότερα από το προσωρινό ύψος που διαλαμβανόταν στην επιστολή αρχικών διαπιστώσεων.

170 Στη σκέψη 341 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που μνημονεύεται στην επιστολή αρχικών διαπιστώσεων προς το οικείο κράτος μέλος είναι δυνατόν να τροποποιηθεί και να προσαρμοστεί στα τελικά πορίσματα της Επιτροπής.

171 Η εκτίμηση αυτή συνάδει με το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014, το οποίο αναφέρεται στο «προσωρινό ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης που [η Επιτροπή] θεωρεί ότι αντιστοιχεί στα εν λόγω πορίσματα σε εκείνο το στάδιο της διαδικασίας».

172 Επομένως, όπως επισήμανε, κατ’ ουσίαν, το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 344 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η επιστολή αρχικών διαπιστώσεων δεν απαιτείται απαραιτήτως να περιέχει το μέγιστο δυνατό ύψος της δημοσιονομικής διόρθωσης.

173 Η εν λόγω διαπίστωση δεν κλονίζεται ούτε από το άρθρο 52, παράγραφος 2, του κανονισμού 1306/2013, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τις περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζονται κατ’ αποκοπήν διορθώσεις, ούτε από το άρθρο 52, παράγραφος 3, του κανονισμού αυτού, το οποίο ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή πρέπει να κοινοποιεί εγγράφως, πριν από τη λήψη οιασδήποτε απόφασης απόρριψης της χρηματοδότησης, τα αποτελέσματα των ελέγχων της και ότι, σε αυτό το σημείο της διαδικασίας, δίνεται στα κράτη μέλη η δυνατότητα να αποδείξουν ότι ο πραγματικός βαθμός της μη συμμόρφωσης είναι μικρότερος από αυτόν που εκτιμά η Επιτροπή.

174 Δεδομένου ότι το άρθρο 34, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του εκτελεστικού κανονισμού 908/2014 αποτελεί, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, έκφανση της αρχής της απαγόρευσης της επί τα χείρω αντιμετώπισης του οικείου κράτους μέλους, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι, καθόσον η εν λόγω διάταξη δεν παραβιάστηκε, η επίδικη εκτελεστική απόφαση δεν μπορούσε να ακυρωθεί λόγω παραβιάσεως της αρχής αυτής.

175 Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο ότι, αφού διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, στη σκέψη 347 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Ελληνική Δημοκρατία είχε τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια της επίμαχης διαδικασίας, να λάβει θέση επί της εφαρμογής του άρθρου 12, παράγραφος 7, στοιχείο αʹ, του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού 907/2014, στη συνέχεια απέρριψε, στη σκέψη 348 της αποφάσεώς του, χωρίς περαιτέρω αιτιολογία την αιτίαση περί παραβιάσεως της εν λόγω αρχής, η οποία περιγράφεται στη σκέψη 332 της αποφάσεως αυτής.

176 Κατόπιν των ανωτέρω σκέψεων, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Επί του πέμπτου λόγου αναιρέσεως

Επιχειρήματα των διαδίκων

177 Με τον πέμπτο λόγο αναιρέσεως, η Ελληνική Δημοκρατία προβάλλει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα τις κατευθυντήριες γραμμές καθόσον έκρινε ότι ορθώς είχε εφαρμοστεί από την Επιτροπή ο παρατιθέμενος στη σκέψη 382 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως μαθηματικός τύπος. Ο εν λόγω μαθηματικός τύπος αποτυπώθηκε από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αυτεπαγγέλτως κατά παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας.

178 Επιπλέον, από τις σκέψεις 377 και 378 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Γενικό Δικαστήριο ερμήνευσε το σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών αυτοτελώς, χωρίς να λάβει υπόψη τις βασικές αρχές του σημείου 1.3 των κατευθυντήριων γραμμών, ειδικότερα δε του σημείου 1.3.7 αυτών. Συναφώς, στην απόφαση της 18ης Νοεμβρίου 2021, Ελλάδα κατά Επιτροπής (C‑107/20 P, EU:C:2021:937, σκέψη 73), το Δικαστήριο έκρινε ότι, δυνάμει των σημείων 1.3.7 και 3.4 των κατευθυντήριων γραμμών, οι αλληλεπικαλυπτόμενες δημοσιονομικές διορθώσεις καταρχήν συμψηφίζονται.

179 Στη βασική αυτή αρχή ουδόλως αντίκεινται τα οριζόμενα στο σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών, το οποίο προβλέπει ότι οι παλαιές διορθώσεις λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των νέων διορθώσεων, και όχι για τον υπολογισμό του βασικού ποσού επί του οποίου υπολογίζεται η νέα διόρθωση. Τυχόν παρέκκλιση από τον κανόνα αυτόν θα κατέληγε σε αδιαφανή και αυθαίρετο υπολογισμό. Κρίνοντας όμως, στη σκέψη 381 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Επιτροπή ορθώς εφάρμοσε μέθοδο αφαίρεσης κατ’ αναλογίαν, το Γενικό Δικαστήριο παρέβη το εν λόγω σημείο 4.3, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το σημείο 1.3.7.

180 Επιπλέον, κατά την Ελληνική Δημοκρατία, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση στερείται αιτιολογίας στο μέτρο που ο μαθηματικός τύπος που διαλαμβάνεται στη σκέψη 382 της αποφάσεως αυτής, σύμφωνα με τον οποίο υπολογίζεται το προσαρμοσμένο ποσό της προηγούμενης δημοσιονομικής διόρθωσης, δεν δύναται να επιβεβαιωθεί με τα στοιχεία του πίνακα που μνημονεύεται στην ίδια σκέψη 382.

181 Τέλος, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παραβίασε την αρχή της κατ’ αντιμωλίαν διαδικασίας και παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως καθώς και ότι ερμήνευσε και εφάρμοσε εσφαλμένα τις κατευθυντήριες γραμμές, απορρίπτοντας, στις σκέψεις 387 επ. της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, τον λόγο ακυρώσεως που αφορούσε, μεταξύ άλλων, παραβίαση των γενικών αρχών του δικαίου, και ειδικότερα της αρχής της ασφάλειας δικαίου.

182 Η Επιτροπή θεωρεί ότι η τελευταία αυτή αιτίαση είναι απαράδεκτη, δεδομένου ότι, στο πλαίσιο του δευτέρου σκέλους του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβλήθηκε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου, η Ελληνική Δημοκρατία δεν προέβαλε αιτίαση αντλούμενη από παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου. Εν πάση περιπτώσει, ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως πρέπει, κατά την άποψή της, να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

183 Οι σκέψεις 377 έως 382 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, κατά των οποίων βάλλει ο πέμπτος λόγος αναιρέσεως, αφορούν την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εκτίμηση μέρους του δευτέρου σκέλους του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβλήθηκε ενώπιόν του, περί εσφαλμένης εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών κατά τον υπολογισμό του αντικτύπου των ήδη επιβληθεισών δημοσιονομικών διορθώσεων για τις ίδιες δαπάνες.

184 Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο, αφού σημείωσε, στη σκέψη 377 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Ελληνική Δημοκρατία και η Επιτροπή ερίζουν ως προς την ερμηνεία του σημείου 4.3 των κατευθυντήριων, επισήμανε, στη σκέψη 378 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η εν λόγω διάταξη αποσκοπεί στο να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να διορθωθούν οι ίδιες δαπάνες περισσότερες από μία φορά προκειμένου να αποτραπεί μια υπερβολικά υψηλή διόρθωση, αλλά δεν συνεπάγεται ότι η προηγούμενη δημοσιονομική διόρθωση αφαιρείται ολόκληρη από τη νέα διόρθωση.

185 Στη σκέψη 379 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι, όταν το βασικό ποσό της προηγούμενης δημοσιονομικής διόρθωσης και το βασικό ποσό της νέας δημοσιονομικής διόρθωσης είναι διαφορετικά, από το βασικό ποσό της νέας διόρθωσης πρέπει να αφαιρείται το μέρος της προηγούμενης διόρθωσης που θα μπορούσε να επηρεάσει το βασικό ποσό της νέας διόρθωσης.

186 Το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε εξ αυτού, στη σκέψη 381 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, ότι η Επιτροπή δεν παραβαίνει το σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών όταν επιβάλλει νέες διορθώσεις σε ίδιο πληθυσμό, αφαιρώντας τις προηγούμενες δημοσιονομικές διορθώσεις κατ’ αναλογίαν από το βασικό ποσό που αφορά τη νέα διόρθωση.

187 Επιπλέον, στη σκέψη 380 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παρατήρησε ότι τυχόν αφαίρεση, η οποία θα υπερέβαινε μια κατ’ αναλογίαν αφαίρεση από το βασικό ποσό της νέας διόρθωσης, θα μείωνε τα κίνητρα για τήρηση των κανόνων της πολλαπλής συμμόρφωσης όταν έχει ήδη επιβληθεί διόρθωση.

188 Η Ελληνική Δημοκρατία προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι παρέβη το σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το σημείο 1.3.7 αυτών.

189 Συναφώς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, ενώ το σημείο 1.3.7 των κατευθυντήριων γραμμών καθιερώνει την αρχή του συμψηφισμού σε περίπτωση αλληλεπικαλυπτόμενων δημοσιονομικών διορθώσεων για τον ίδιο συνδυασμό «οργανισμού πληρωμών – οικονομικού έτους – κωδικού προϋπολογισμού», το σημείο 4.3 των κατευθυντήριων γραμμών καθορίζει τις λεπτομέρειες ενός τέτοιου συμψηφισμού στην ειδική περίπτωση των αλληλεπικαλυπτόμενων διορθώσεων που επιβάλλονται για αδυναμίες του συστήματος ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης και εκείνων που επιβάλλονται για αδυναμίες όσον αφορά την επιλεξιμότητα. Η τελευταία αυτή διάταξη προβλέπει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις διορθώσεις που έχουν ήδη επιβληθεί σε σχέση με τις δαπάνες που αφορούν τον ίδιο πληθυσμό.

190 Αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Ελληνική Δημοκρατία, από τον συνδυασμό των δύο αυτών διατάξεων προκύπτει ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή δεν μπορεί να αφαιρέσει ολόκληρη την προηγούμενη δημοσιονομική διόρθωση από τη νέα διόρθωση, αλλά οφείλει να βεβαιωθεί ότι η προηγούμενη δημοσιονομική διόρθωση αφαιρείται από τη νέα διόρθωση μόνο στο μέτρο που τα αντίστοιχα βασικά ποσά αφορούν τον ίδιο πληθυσμό.

191 Όπως όμως επισήμανε εν συνόψει η Επιτροπή, όταν διορθώσεις επιβαλλόμενες για αδυναμίες του συστήματος ελέγχου της πολλαπλής συμμόρφωσης, αφορώσες όλους τους δικαιούχους που υπόκεινται στις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης, έπονται των διορθώσεων που επιβάλλονται για αδυναμίες όσον αφορά την επιλεξιμότητα, οι οποίες αφορούν ειδικότερα ορισμένους δικαιούχους, το βασικό ποσό των δεύτερων διορθώσεων αφορά μέρος μόνον του πληθυσμού τον οποίο αφορά το βασικό ποσό των πρώτων.

192 Υπό τις συνθήκες αυτές, η αφαίρεση κατ’ αναλογίαν είναι η μόνη ορθή λύση, οπότε οι σκέψεις 377 έως 381 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως δεν ενέχουν πλάνη περί το δίκαιο.

193 Δεύτερον, η Ελληνική Δημοκρατία επικρίνει τη σκέψη 382 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, στην οποία εκτίθεται ο μαθηματικός τύπος συμψηφισμού τον οποίο εφάρμοσε η Επιτροπή για τον προσδιορισμό της δημοσιονομικής διόρθωσης που αποτελεί το αντικείμενο της επίδικης εκτελεστικής απόφασης. Κατά το εν λόγω κράτος μέλος, ο μαθηματικός τύπος αποτυπώθηκε από την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αυτεπαγγέλτως κατά παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας και της υποχρέωσης αιτιολογήσεως καθώς και κατά παράβαση των κατευθυντήριων γραμμών.

194 Πλην όμως, στην εν λόγω σκέψη 382, το Γενικό Δικαστήριο απλώς περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο ο εν λόγω μαθηματικός τύπος εφαρμόστηκε από την Επιτροπή. Ειδικότερα, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε ότι, όταν για μια γραμμή προϋπολογισμού υφίσταται προηγούμενη δημοσιονομική διόρθωση, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τη διόρθωση αυτή αφαιρώντας την από το βασικό ποσό της νέας διόρθωσης σύμφωνα με κατ’ αναλογίαν υπολογισμό. Συνακόλουθα, μόνον το μέρος της προηγούμενης δημοσιονομικής διόρθωσης που θα μπορούσε να επηρεάσει το βασικό ποσό της νέας διόρθωσης αφαιρείται από το εν λόγω βασικό ποσό πριν από τον υπολογισμό οποιασδήποτε νέας δημοσιονομικής διόρθωσης.

195 Από τις σκέψεις 184 έως 192 της παρούσας αποφάσεως προκύπτει ότι ο τρόπος ενέργειας τον οποίο περιέγραψε ως ανωτέρω το Γενικό Δικαστήριο είναι σύμφωνος με τις κατευθυντήριες γραμμές.

196 Εξάλλου, η προβαλλόμενη από την Ελληνική Δημοκρατία παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας δεν αποδεικνύεται, δεδομένου ότι, όπως προκύπτει από την ανάγνωση της πρώτης περιόδου της σκέψης 382 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, η παρουσίαση των επίμαχων υπολογισμών προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας καθώς και από την απάντηση της Επιτροπής σε μέτρο οργανώσεως της διαδικασίας.

197 Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε, στην τρίτη περίοδο της εν λόγω σκέψης 382, ότι η Επιτροπή στηρίχθηκε σε βασικό ποσό δηλωθέν από τις ελληνικές αρχές.

198 Με την εν λόγω αναφορά, όσον αφορά το βασικό αυτό ποσό, παρέχεται η δυνατότητα στη μεν Ελληνική Δημοκρατία να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους ελήφθη η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, στο δε Δικαστήριο να διαθέτει επαρκή στοιχεία ώστε να ασκήσει τον έλεγχό του, κατά την έννοια της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 120 της παρούσας αποφάσεως.

199 Επομένως, ουδόλως μπορεί να προσαφθεί στο Γενικό Δικαστήριο έλλειψη αιτιολογίας λόγω προβαλλόμενης αδυναμίας της Ελληνικής Δημοκρατίας να επαληθεύσει την εφαρμογή του επίμαχου μαθηματικού τύπου.

200 Τρίτον, η Ελληνική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε, κατά παραβίαση της αρχής της αντιμωλίας, κατά παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως και επί τη βάσει εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής των κατευθυντήριων γραμμών, τον λόγο ακυρώσεως ο οποίος αφορούσε, μεταξύ άλλων, παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου και ο οποίος εξετάστηκε στις σκέψεις 387 επ. της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

201 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, από το άρθρο 256, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, από το άρθρο 58, πρώτο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το άρθρο 168, παράγραφος 1, στοιχείο δʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου προκύπτει ότι στην αίτηση αναιρέσεως πρέπει να προσδιορίζονται επακριβώς τα βαλλόμενα στοιχεία της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, καθώς και τα νομικά επιχειρήματα που στηρίζουν ειδικώς την αίτηση αυτή, επί ποινή απαραδέκτου της αιτήσεως αναιρέσεως ή του οικείου λόγου αναιρέσεως (πρβλ. απόφαση της 26ης Μαρτίου 2026, Pumpyanskiy κ.λπ. κατά Συμβουλίου, C‑696/23 P, C‑704/23 P, C‑711/23 P, C‑35/24 P και C‑111/24 P, EU:C:2026:245, σκέψη 157 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

202 Η μνημονευόμενη στη σκέψη 200 της παρούσας αποφάσεως επιχειρηματολογία της Ελληνικής Δημοκρατίας περιορίζεται σε γενικόλογους ισχυρισμούς, δεν περιέχει ακριβή στοιχεία σχετικά με τις σκέψεις 387 έως 407 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες αφορούν την εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εξέταση του τρίτου σκέλους του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβλήθηκε με την προσφυγή, και δεν συνδέεται κατά τρόπο κατανοητό με τα λοιπά επιχειρήματα που προβλήθηκαν στο πλαίσιο του πέμπτου λόγου αναιρέσεως.

203 Επομένως, ο υπό κρίση λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως εν μέρει απαράδεκτος και εν μέρει αβάσιμος.

204 Δεδομένου ότι κανένας από τους λόγους αναιρέσεως τους οποίους προέβαλε η Ελληνική Δημοκρατία δεν έγινε δεκτός, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Επί των δικαστικών εξόδων

205 Κατά το άρθρο 184, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, όταν η αίτηση αναιρέσεως απορρίπτεται ως αβάσιμη, το Δικαστήριο αποφαίνεται επί των δικαστικών εξόδων.

206 Κατά το άρθρο 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, το οποίο εφαρμόζεται στην αναιρετική διαδικασία δυνάμει του άρθρου 184, παράγραφος 1, του εν λόγω Κανονισμού, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου.

207 Δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (έκτο τμήμα) αποφασίζει:

1) Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως.

2) Η Ελληνική Δημοκρατία φέρει, πέραν των δικαστικών εξόδων της, και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Kumin

Ziemele

Bošnjak

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο Λουξεμβούργο στις 22 Οκτωβρίου 2026.

Ο Γραμματέας

O προεδρεύων του τμήματος

V. Di Bucci

A. Kumin

* Γλώσσα διαδικασίας: η ελληνική.